Wat is Bloed?

Wanneer u leest over traditionele Chinese geneeskunde (TCG), komt u regelmatig het begrip Bloed tegen. Het lichamelijke bloed speelt daarin een rol, maar de betekenis is breder dan alleen het bloed dat door uw bloedvaten stroomt.

Binnen de TCG wordt Bloed vooral beschreven vanuit zijn voedende en bevochtigende functies. Het begrip helpt om verbanden te leggen tussen bijvoorbeeld de toestand van huid en ogen, het functioneren van spieren, de menstruatie en de slaap.

Op deze website schrijven we Bloed met een hoofdletter wanneer we het TCG-begrip bedoelen.

Wat betekent Bloed binnen de TCG?

U kunt de voedende functie van Bloed vergelijken met een irrigatiesysteem in een tuin. Planten hebben niet alleen voldoende water en voedingsstoffen nodig; die moeten ook op de juiste plaats aankomen. Zowel de beschikbaarheid als de verdeling is belangrijk.

Deze vergelijking helpt om te begrijpen hoe de TCG naar Bloed kijkt. Het gaat om het voeden en onderhouden van weefsels én om de circulatie die daarvoor nodig is. Bloed is daarbij geen verzamelnaam voor alle voedingsstoffen of lichaamsvloeistoffen.

Welke functies worden aan Bloed toegeschreven?

Voeding en onderhoud van weefsels

Binnen de TCG wordt Bloed verbonden met het voeden van onder meer spieren, pezen, huid, haren en ogen. De toestand van deze weefsels kan daarom meewegen bij het herkennen van een patroon waarin Bloed betrokken is.

Bevochtiging

Aan Bloed wordt ook een bevochtigende functie toegeschreven. Droge ogen of een droge huid kunnen bijvoorbeeld onderdeel zijn van een Bloedtekortpatroon. Zulke klachten kunnen echter ook bij andere patronen voorkomen.

Slaap en mentale rust

Binnen de TCG wordt Bloed ook in verband gebracht met slaap, concentratie en mentale rust. Daarbij speelt vooral het Hart-systeem een rol. Dit is een TCM-orgaansysteem, met een bredere betekenis dan alleen het fysieke hart.

Menstruatie

Bloed speelt een belangrijke rol in de TCG-beschrijving van de menstruatie. Een behandelaar kijkt onder meer naar de hoeveelheid bloedverlies, de kleur, eventuele stolsels en pijn. Deze kenmerken worden altijd samen met andere klachten beoordeeld.

Hoe hangen Qi en Bloed samen?

Qi en Bloed worden binnen de TCG in samenhang bekeken. Qi beschrijft hier onder meer beweging en regulatie; Bloed verwijst vooral naar voeding en bevochtiging.

De traditionele uitspraak “Qi beweegt het Bloed, en Bloed voedt de Qi” vat die relatie samen. Hiermee wordt bedoeld dat voeding van weefsels en het functioneren van het lichaam van elkaar afhankelijk zijn. Circulatie is nodig om weefsels te voeden, terwijl goed gevoede weefsels hun functies beter kunnen uitvoeren.

Wat betekent een verstoring van Bloed?

Een behandelaar kan verschillende TCM-patronen herkennen waarin Bloed een rol speelt. Twee belangrijke voorbeelden zijn Bloedtekort en Bloedstase. Andere patronen zijn mogelijk, en meerdere patronen kunnen tegelijk voorkomen.

Bloedtekort

Bij Bloedtekort wordt het klachtenbeeld binnen de TCG beschreven als onvoldoende voeding en bevochtiging van bepaalde weefsels. Kenmerken die daarbij kunnen passen zijn:

• duizeligheid en een bleke gelaatskleur;
• droge ogen of een droge huid;
• broze nagels of haaruitval;
• spierkrampen of tintelingen;
• moeite met inslapen of concentreren;
• een lichte of uitblijvende menstruatie.

Bloedtekort is niet hetzelfde als bloedarmoede of ijzertekort. Het is een TCM-patroon dat op basis van het totale beeld wordt vastgesteld, geen conclusie over de uitslag van bloedonderzoek.

Bloedstase

Bloedstase beschrijft binnen de TCG een belemmering van de circulatie van Bloed. Kenmerken die hierbij kunnen passen zijn:

• duidelijk plaatselijke, stekende pijn;
• pijn die steeds op dezelfde plek terugkomt;
• menstruatiepijn met donker bloed of stolsels;
• aanhoudende pijn na een blessure of operatie.

Bloedstase is geen andere naam voor een bloedstolsel of een bepaalde westerse aandoening. Een aandoening zoals endometriose kan bij verschillende TCM-patronen voorkomen; Bloedstase kan daar één onderdeel van zijn.

Niet iedereen heeft alle genoemde kenmerken. Eén symptoom is onvoldoende om een patroon vast te stellen.

Welke rol speelt Bloed bij de behandeling?

De behandeling wordt afgestemd op uw klachten en het vastgestelde TCM-patroon. Bij Bloedtekort kan de nadruk binnen de TCG liggen op het ondersteunen van de voedende en bevochtigende functies. Bij Bloedstase kan het bevorderen van circulatie meer op de voorgrond staan.

Daarvoor kunnen acupunctuur, Chinese kruidengeneeskunde, voedingsadvies en leefstijladvies worden gebruikt. Welke aanpak passend is, hangt af van uw totale klachtenbeeld. Tijdens het behandeltraject wordt opnieuw beoordeeld hoe uw klachten veranderen en of de behandeling moet worden aangepast.

Qi en Bloed naast elkaar

Alle onderwerpen over TCM