Wat is een TCM-orgaansysteem?
Op deze website komt u termen tegen zoals Milt-Qi-tekort, Lever-Qi-stagnatie en Nier-Yin-tekort. Deze namen lijken te verwijzen naar de organen die u uit de reguliere geneeskunde kent. Binnen de traditionele Chinese geneeskunde (TCG) hebben ze een bredere betekenis.
Een TCM-orgaansysteem beschrijft een geheel van functies en onderlinge verbanden. Het verwijst dus niet alleen naar het fysieke orgaan met dezelfde naam. Als een behandelaar het over het Milt-systeem heeft, betekent dat bijvoorbeeld niet automatisch dat er iets mis is met uw milt als orgaan.
Een voorbeeld: het Milt-systeem
In de reguliere geneeskunde heeft de milt onder meer een rol bij het afweersysteem en het bloed. Binnen de TCG wordt het Milt-systeem ook in verband gebracht met de verwerking van voedsel en drinken en het beschikbaar maken van energie voor het lichaam.
De term Milt-Qi-tekort is de naam van een TCM-patroon. Dat patroon kan bijvoorbeeld passen bij vermoeidheid, een verminderde eetlust en losse ontlasting. Of het bij u aanwezig is, wordt bepaald aan de hand van uw totale klachtenbeeld en andere bevindingen.
Wat beschrijft een orgaansysteem?
TCM-orgaansystemen helpen om verschillende klachten en lichaamsfuncties met elkaar in verband te brengen. Een behandelaar kijkt daarbij bijvoorbeeld naar:
- uw spijsvertering, slaap en stoelgang;
- klachten op verschillende plaatsen in het lichaam;
- uw reactie op warmte, kou, inspanning en stress;
- bevindingen bij het onderzoek, waaronder uw tong en pols.
Eén klacht wijst niet vanzelf op één bepaald orgaansysteem. Het gaat steeds om de combinatie van kenmerken.
Hoe hangen orgaansystemen en kanalen samen?
Bij de TCM-orgaansystemen horen kanalen, ook wel meridianen genoemd. Volgens de Chinese geneeskunde verbinden deze kanalen verschillende gebieden van het lichaam met elkaar. Elk kanaal is gekoppeld aan een orgaansysteem en heeft daarnaast een verloop langs bepaalde lichaamsgebieden en weefsels.
Het Maagkanaal is bijvoorbeeld gekoppeld aan het Maag-systeem, maar loopt niet alleen door de buik. Het verloop gaat ook langs het gezicht en het been. Acupunctuurpunten van dit kanaal liggen op verschillende plaatsen langs dat verloop. Daardoor kan een behandelaar binnen de TCG een punt op het been of de voet kiezen bij een klacht in een ander gebied, bijvoorbeeld rond het hoofd of de ogen.
Bij de keuze van een punt kijkt de behandelaar dus zowel naar het verloop van het kanaal als naar de functies van het gekoppelde orgaansysteem. Welk punt passend is, hangt af van uw klachten en het totale TCM-patroon.
Welke orgaansystemen zijn er?
De namen die u op deze website vaak zult tegenkomen, zijn Lever, Hart, Milt, Longen en Nieren. Daarnaast kent de TCG onder meer Maag, Darmen, Galblaas en Blaas als orgaansystemen. De systemen worden binnen de TCG in samenhang met elkaar bekeken.
Hun namen mogen niet één op één worden vertaald naar de functie of gezondheid van het gelijknamige orgaan volgens de reguliere geneeskunde. Lever-Qi-stagnatie betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat u een leverziekte heeft. Omgekeerd kan iemand met een vastgestelde leverziekte verschillende TCM-patronen hebben.
Hoe gebruikt een behandelaar deze informatie?
Tijdens de intake bespreekt de behandelaar uw klachten, gezondheidsgeschiedenis en andere kenmerken. Ook kan deze uw tong en pols onderzoeken. Op basis van het totaalbeeld kan een TCM-patroon worden herkend waarbij één of meerdere orgaansystemen betrokken zijn.
Dat patroon helpt om de behandeling met acupunctuur of Chinese kruiden op uw situatie af te stemmen. Omdat klachten en bevindingen kunnen veranderen, wordt tijdens een behandeltraject opnieuw gekeken wat op dat moment op de voorgrond staat.