Acne

Introductie

Acne is een veelvoorkomende huidaandoening waarbij talgklieren en haarzakjes verstopt en ontstoken kunnen raken. Hierdoor ontstaan mee-eters, puistjes en soms diepere ontstekingen of knobbels. Acne komt vooral voor in het gezicht, maar kan ook op de borst, schouders en rug ontstaan. De ernst varieert sterk: bij de één gaat het vooral om enkele mee-eters, terwijl bij een ander pijnlijke ontstekingen en littekens kunnen ontstaan.

Acupunctuur en Chinese kruidengeneeskunde kunnen worden ingezet bij acne. Binnen de Chinese geneeskunde wordt daarbij niet alleen gekeken naar de huidafwijkingen zelf, maar ook naar bijvoorbeeld roodheid, vettigheid, spijsvertering, menstruatiecyclus en andere lichamelijke klachten. De behandeling wordt vervolgens afgestemd op het totale klachtenbeeld en het onderliggende TCM-patroon.

Veel voorkomende symptomen

Acne kan bestaan uit verschillende soorten huidafwijkingen die tegelijkertijd aanwezig kunnen zijn:

open mee-eters (zwarte comedonen);
gesloten mee-eters (witte comedonen);
rode bultjes of puistjes;
pustels met pus;
diepere, soms pijnlijke knobbels of cysten;
een vettige of glimmende huid;
rode of donkere verkleuringen nadat een ontsteking is verdwenen;
littekens of putjes na ernstigere of langdurige acne.

Acne ontstaat vaak in het gezicht, met name op het voorhoofd, de wangen en kin, maar ook de borst en rug kunnen aangedaan zijn.

Mogelijke oorzaken

Acne ontstaat door een combinatie van processen rond de talgklieren en haarzakjes. Een verhoogde talgproductie, verstopping van het haarzakje, bacteriën en ontstekingsreacties spelen hierbij een rol. Hormonen zijn eveneens belangrijk. Daarom begint acne vaak rond de puberteit en kan acne bij sommige vrouwen rond de menstruatie veranderen.

De aanleg verschilt van persoon tot persoon en erfelijke factoren kunnen daarbij een rol spelen. Ook bepaalde medicijnen en cosmetische of huidproducten kunnen acne beïnvloeden.

Binnen TCM worden andere mechanismen gebruikt om verschillen tussen mensen met acne te beschrijven. Zo kunnen Hitte, Damp, Flegma en verstoring van de circulatie van Qi en Bloed een rol spelen. Bij acne die duidelijk samenhangt met de menstruatiecyclus wordt daarnaast gekeken naar onder andere de Lever, Nieren en de Chong Mai en Ren Mai.

Wat kan acupunctuur doen bij acne?

Bij een acupunctuurbehandeling wordt gekeken naar het soort acne én naar andere kenmerken van uw gezondheid. Oppervlakkige rode puistjes kunnen binnen TCM bijvoorbeeld bij een ander patroon passen dan diepe, hardnekkige knobbels. Ook acne die vooral rond de menstruatie verergert kan een andere aanpak vragen.

Afhankelijk van uw klachten kan de behandeling gericht zijn op:

roodheid en ontstekingsreacties van de huid verminderen;
een erg vette huid helpen reguleren;
diepe en hardnekkige ontstekingen verminderen;
de spijsvertering ondersteunen wanneer daarbij klachten aanwezig zijn;
menstruatiegerelateerde verergering van acne verminderen;
het herstel van de huid ondersteunen.

Welke acupunctuurpunten worden gebruikt, wordt bepaald aan de hand van het individuele klachtenbeeld.

Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen bij acne?

Chinese kruiden worden eveneens afgestemd op het soort acne en het onderliggende TCM-patroon. Bij een rode en sterk ontstoken huid worden bijvoorbeeld andere kruiden gekozen dan bij hardnekkige cystische acne of acne die steeds rondom de menstruatie verergert.

Afhankelijk van het klachtenbeeld kan Chinese kruidengeneeskunde gericht zijn op:

roodheid en ontstekingen verminderen;
puistjes en pustels verminderen;
een vettige huid helpen reguleren;
diepe knobbels en cystische acne verminderen;
menstruatiegerelateerde acne ondersteunen;
bijkomende spijsverteringsklachten behandelen.

Kruiden kunnen dagelijks tussen de acupunctuurbehandelingen door worden gebruikt. De samenstelling kan gedurende het behandeltraject worden aangepast wanneer het huidbeeld verandert.

TCM-visie op acne

Binnen de Chinese geneeskunde wordt acne niet bij iedereen als dezelfde verstoring gezien. Het uiterlijk en de plaats van de huidafwijkingen geven informatie, maar ook andere klachten worden meegenomen.

De Long heeft binnen TCM een belangrijke relatie met de huid. Hitte in het Longsysteem wordt vooral in verband gebracht met rode, meer oppervlakkige huidafwijkingen. De Maag en Milt spelen een rol wanneer Hitte en Damp op de voorgrond staan, bijvoorbeeld bij een vettige huid en ontstoken puistjes. Bij chronische, donkere of diepere acne kunnen de circulatie van Qi en Bloed, Flegma en Bloedstase belangrijker worden.

Bij vrouwen kan daarnaast de relatie met de menstruatiecyclus aanwijzingen geven. Wanneer acne steeds vóór of rond de menstruatie verergert, wordt onder andere gekeken naar de Lever, het Bloed en de Chong Mai en Ren Mai. Deze twee bijzondere meridianen spelen binnen TCM een belangrijke rol bij de menstruatiecyclus.

Wat is een TCM-orgaansysteem?

Een TCM-orgaansysteem beschrijft een groep samenhangende lichaamsfuncties en is breder dan alleen het anatomische orgaan met dezelfde naam. Lees meer bij TCM Basisinformatie.

Wat is een TCM-patroon?

Een TCM-patroon is een herkenbare combinatie van klachten en lichamelijke kenmerken die aangeeft welke disbalans waarschijnlijk aan de klachten bijdraagt. Lees meer bij TCM Basisinformatie.

Hieronder worden alleen de meest voorkomende patronen besproken. Andere patronen zijn mogelijk en meerdere patronen kunnen tegelijkertijd voorkomen. Daardoor kunt u zich in verschillende beschrijvingen herkennen. Ook hoeft iemand met een bepaald patroon niet alle genoemde symptomen te hebben. Het patroon wordt vastgesteld op basis van het totale klachtenbeeld.

Meest voorkomende TCM-patronen bij acne

Long-Hitte / Wind-Hitte in de Long

Korte uitleg

Binnen TCM heeft de Long een nauwe relatie met de huid. Wanneer Hitte zich in het Longsysteem ophoopt, kan dit volgens de TCM-theorie zichtbaar worden als rode huidafwijkingen. Wanneer ook Wind aanwezig is, ligt de nadruk vaak op relatief oppervlakkige huidverschijnselen.