Netelroos (urticaria)

Introductie

Netelroos, ook wel urticaria of galbulten genoemd, is een huidaandoening waarbij plotseling jeukende, verheven plekken ontstaan. De galbulten kunnen rood, roze, huidkleurig of bleek zijn en sterk verschillen in grootte en vorm. Soms vloeien verschillende plekken samen tot grotere gebieden.

Kenmerkend is dat afzonderlijke galbulten snel kunnen verschijnen en meestal binnen enkele uren weer verdwijnen, terwijl op andere plaatsen nieuwe plekken ontstaan. Na het verdwijnen blijven doorgaans geen littekens achter.

Bij acute urticaria duren de klachten korter dan zes weken. Wanneer de netelroos gedurende zes weken of langer blijft bestaan of regelmatig terugkeert, wordt gesproken van chronische urticaria.

Acupunctuur en Chinese kruidengeneeskunde kunnen worden afgestemd op de manier waarop de netelroos zich bij u presenteert. Daarbij wordt onder andere gekeken naar kleur, jeuk, warmte- of koudegevoeligheid, mogelijke triggers en andere lichamelijke klachten.

Veel voorkomende symptomen

Netelroos kan op vrijwel ieder deel van het lichaam voorkomen. Veel voorkomende kenmerken zijn:

jeukende, verheven galbulten;
rode, roze, huidkleurige of bleke plekken;
galbulten van verschillende grootte en vorm;
plekken die kunnen samenvloeien;
galbulten die binnen enkele uren verdwijnen terwijl elders nieuwe ontstaan;
soms een branderig of prikkelend gevoel;
soms diepere zwelling van bijvoorbeeld oogleden of lippen.

De jeuk kan sterk wisselen in intensiteit. Bij sommige mensen worden de klachten uitgelokt of verergerd door bijvoorbeeld warmte, kou, druk op de huid of lichamelijke inspanning.

Mogelijke oorzaken

Bij netelroos worden mestcellen in de huid geactiveerd. Daarbij komen onder andere histamine en andere stoffen vrij. Hierdoor verwijden kleine bloedvaten zich en lekt vocht naar het omliggende weefsel, waardoor de typische galbulten ontstaan.

Acute urticaria kan onder andere samenhangen met een infectie, geneesmiddel, voedingsmiddel of allergische reactie. Er bestaan daarnaast vormen die worden uitgelokt door lichamelijke prikkels, zoals kou, warmte, druk of inspanning.

Bij chronische urticaria is vaak geen eenvoudige externe oorzaak aan te wijzen. Er kunnen verschillende mechanismen een rol spelen.

Binnen de Chinese geneeskunde wordt eveneens onderscheid gemaakt tussen verschillende oorzaken. Bij plotseling ontstane klachten staan externe factoren zoals Wind, Hitte of Kou vaak op de voorgrond. Bij langdurige of regelmatig terugkerende netelroos wordt meer gekeken naar onderliggende verstoringen, bijvoorbeeld van Qi en Bloed, Milt en Maag of de verdedigende Qi.

Wat kan acupunctuur doen bij netelroos?

Een acupunctuurbehandeling wordt afgestemd op zowel de huidklachten als het onderliggende TCM-patroon. Een plotselinge uitbraak met felrode, warme galbulten wordt binnen de Chinese geneeskunde bijvoorbeeld anders beoordeeld dan bleke plekken die vooral door kou worden uitgelokt.

Bij chronische netelroos wordt daarnaast gekeken naar factoren die mogelijk samenhangen met het steeds terugkeren van de klachten.

Afhankelijk van uw klachten kan de behandeling gericht zijn op:

jeuk en onrust van de huid verminderen;
roodheid en warmte verminderen;
de gevoeligheid voor kou, warmte of andere uitlokkende factoren verminderen;
de spijsvertering ondersteunen wanneer deze meespeelt;
de algemene weerstand en belastbaarheid ondersteunen bij terugkerende klachten;
bijkomende klachten behandelen die onderdeel zijn van hetzelfde klachtenpatroon.

Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen bij netelroos?

Chinese kruiden worden eveneens gekozen op basis van het individuele klachtenbeeld. Er bestaat daarom niet één standaard kruidenformule voor netelroos.

Bij de keuze van kruiden wordt onder andere gekeken naar de kleur en het karakter van de galbulten, warmte- of koudegevoeligheid, de intensiteit van de jeuk, mogelijke triggers en hoe lang de klachten al bestaan. Ook bijkomende klachten van bijvoorbeeld de spijsvertering, energie of menstruatie kunnen belangrijk zijn.

Afhankelijk van het klachtenbeeld kan de kruidenbehandeling gericht zijn op:

jeuk en huidreacties verminderen;
roodheid en warmte verminderen;
klachten door kou verminderen;
de spijsvertering ondersteunen wanneer deze bij het klachtenbeeld betrokken is;
de huid ondersteunen bij langdurige of terugkerende klachten;
de gevoeligheid voor nieuwe uitbraken verminderen.

Chinese kruiden kunnen dagelijks tussen de acupunctuurbehandelingen door worden gebruikt. De samenstelling wordt aangepast wanneer het klachtenbeeld verandert.

TCM-visie op netelroos

Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde wordt netelroos vaak in verband gebracht met Wind. Daarmee wordt niet letterlijk wind van buiten bedoeld. Wind beschrijft binnen TCM onder andere klachten die plotseling ontstaan, snel veranderen en zich als het ware over het lichaam verplaatsen. Dat sluit aan bij galbulten die plotseling verschijnen, verdwijnen en vervolgens ergens anders ontstaan.

Wind kan samengaan met Hitte of Kou. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in rode, warme galbulten die erger worden door warmte, of juist bleke galbulten die duidelijk door kou worden uitgelokt.

Bij chronische netelroos kan naast Wind een onderliggende leegte aanwezig zijn. Zo kan volgens TCM onvoldoende Qi en Bloed ervoor zorgen dat de huid minder goed wordt gevoed en beschermd. Ook de Milt en Maag kunnen betrokken zijn, vooral wanneer de huidklachten samengaan met spijsverteringsklachten.

Een ander belangrijk begrip is Wei-Qi, de verdedigende Qi. Binnen TCM wordt Wei-Qi gezien als een functioneel systeem dat onder andere betrokken is bij de bescherming van de buitenzijde van het lichaam en de regulatie van zweten en temperatuurreacties.

Wat is een TCM-orgaansysteem?

Een TCM-orgaansysteem beschrijft een groep samenhangende lichaamsfuncties en is breder dan alleen het anatomische orgaan met dezelfde naam. Lees meer bij TCM Basisinformatie.

Wat is een TCM-patroon?

Een TCM-patroon is een herkenbare combinatie van klachten en lichamelijke kenmerken die aangeeft welke disbalans waarschijnlijk aan de klachten bijdraagt. Lees meer bij TCM Basisinformatie.

Hieronder worden alleen de meest voorkomende en voor deze klacht relevante patronen besproken. Andere patronen zijn mogelijk en meerdere patronen kunnen tegelijkertijd voorkomen. Daardoor kunt u zich in verschillende beschrijvingen herkennen. Ook hoeft iemand met een bepaald patroon niet alle genoemde symptomen te hebben. Het patroon wordt vastgesteld op basis van het totale klachtenbeeld.

Meest voorkomende TCM-patronen

Wind-Hitte

Korte uitleg

Wind-Hitte past vooral bij netelroos die plotseling ontstaat en waarbij roodheid en warmte duidelijk op de voorgrond staan. De combinatie van Wind en Hitte veroorzaakt volgens TCM de snel veranderende huidreacties en sterke jeuk.