Rosacea
Introductie
Rosacea is een chronische huidaandoening die vooral de wangen, neus, kin en het voorhoofd treft. De huid kan snel rood worden, voortdurend rood blijven of bultjes en puistjes ontwikkelen. Soms voelt het gezicht warm, branderig of gevoelig aan. Ook de ogen kunnen meedoen. Rosacea kan daardoor invloed hebben op uw comfort en op hoe u zich voelt in contact met anderen.
De klachten verschillen per persoon en kunnen in perioden opvlammen. Binnen de Chinese geneeskunde worden acupunctuur en kruiden afgestemd op uw huidklachten én op andere kenmerken van uw gezondheid. De behandeling richt zich op de verschijnselen die bij u op de voorgrond staan, zoals warmte, roodheid of ontstoken plekjes.
Veel voorkomende symptomen
- Snel blozen of opvliegende roodheid in het gezicht
- Roodheid die langer zichtbaar blijft en soms kleine zichtbare bloedvaatjes
- Rode bultjes of puistjes, zonder de mee-eters die bij acne kunnen voorkomen
- Een branderig, prikkelend of gevoelig gevoel van de huid
- Soms droge, geïrriteerde of tranende ogen
- Bij een deel van de mensen verdikking van de neushuid, meestal pas na langdurige klachten
Niet iedereen heeft al deze verschijnselen. Ook op een donkerdere huid kan rosacea aanwezig zijn wanneer roodheid minder duidelijk zichtbaar is.
Mogelijke oorzaken
De precieze oorzaak van rosacea is niet bekend. Ontstekingsreacties en een verhoogde gevoeligheid van de huid spelen waarschijnlijk een rol. Zonlicht, warmte, alcohol, pittig eten, bepaalde huidproducten en emotionele spanning kunnen klachten uitlokken of verergeren. Welke prikkels dat doen, verschilt per persoon. Alcohol kan een opvlamming veroorzaken, maar is niet dé oorzaak van rosacea.
Binnen de Chinese geneeskunde wordt daarnaast gekeken naar het verschil tussen bijvoorbeeld snel opkomende roodheid, ontstoken bultjes en langdurige donkerrode verkleuring. Ook klachten buiten de huid, zoals dorst of een veranderde stoelgang, kunnen helpen om het behandelpatroon te bepalen.
Wat kan acupunctuur doen bij rosacea?
Een acupunctuurbehandeling wordt afgestemd op de vorm van uw rosacea en op het totale klachtenbeeld. Tijdens het eerste consult bespreken we onder meer wanneer de huid opvlamt, hoe zij aanvoelt en of u daarnaast oogklachten of andere symptomen heeft. Afhankelijk van dat beeld kan de behandeling zich richten op:
- ✓ het verminderen van het gevoel van warmte en branderigheid;
- ✓ het tot rust brengen van roodheid en ontstoken plekjes;
- ✓ het verminderen van gevoeligheid voor opvlammingen;
- ✓ het ondersteunen van uw algehele welbevinden wanneer spanning een duidelijke rol speelt.
De keuze van acupunctuurpunten hangt af van de verschijningsvorm en het TCM-patroon. Bij warmte en rode, ontstoken plekjes kan de aanpak anders zijn dan bij langdurige, donkerrode huidveranderingen.
Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen bij rosacea?
Chinese kruiden worden doorgaans niet gekozen op basis van de diagnose rosacea alleen. De combinatie van roodheid, bultjes, gevoeligheid en andere symptomen bepaalt welke kruidenbehandeling passend kan zijn. Kruiden kunnen dagelijks tussen acupunctuurbehandelingen door worden gebruikt.
Afhankelijk van het individuele beeld kan de behandeling zich richten op:
- ✓ roodheid en een warm of branderig gevoel;
- ✓ ontstoken bultjes en puistjes;
- ✓ langdurige, donkerrode verkleuring;
- ✓ bijkomende klachten die samen met de huidproblemen optreden.
De kruidenkeuze wordt tijdens het behandeltraject opnieuw beoordeeld wanneer uw huidklachten of andere symptomen veranderen.
Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar rosacea?
Binnen de TCM wordt roodheid van het gezicht vaak in verband gebracht met Hitte. Daarmee wordt een patroon bedoeld dat zich onder meer kan uiten in warmte, roodheid, dorst of ontstekingsverschijnselen. Vooral de TCM-orgaansystemen Long en Maag worden met rosacea verbonden. Bij langer bestaande, donkerrode of paarsrode verkleuring wordt ook gekeken naar de doorstroming van Bloed. Dit zijn TCM-begrippen; ze betekenen niet automatisch dat er een aandoening van de anatomische longen of maag is.
Twee mensen met rosacea kunnen volgens de TCM dus een verschillend patroon hebben en een andere behandeling krijgen.
Wat is een TCM-orgaansysteem?
Een TCM-orgaansysteem beschrijft een groep samenhangende lichaamsfuncties en is breder dan alleen het anatomische orgaan met dezelfde naam. Lees meer bij TCM Basisinformatie.
Wat is een TCM-patroon?
Een TCM-patroon is een herkenbare combinatie van klachten en lichamelijke kenmerken die aangeeft welke disbalans waarschijnlijk aan de klachten bijdraagt. Lees meer bij TCM Basisinformatie.
Hieronder worden alleen de belangrijkste patronen besproken. Andere patronen zijn mogelijk en meerdere patronen kunnen tegelijkertijd voorkomen. Daardoor kunt u zich in verschillende beschrijvingen herkennen. Ook hoeft iemand met een bepaald patroon niet alle genoemde symptomen te hebben. Het patroon wordt vastgesteld op basis van het totale klachtenbeeld.
Meest voorkomende TCM-patronen
Hitte in Long en Maag
Korte uitleg
Bij dit patroon staat roodheid op de voorgrond die duidelijker kan worden door warmte. De TCM-behandeling richt zich op het verminderen van deze Hitte.
Veel voorkomende symptomen
Aanhoudende roodheid van neus en wangen, gemakkelijk opvlammen bij warmte, een warme of wat vette huid, droge mond en dorst. Bij onderzoek kunnen ook tong en pols aanwijzingen geven.
Bloed-Hitte
Korte uitleg
Bloed-Hitte is een TCM-patroon waarbij de roodheid vaak dieper van kleur is en samengaat met ontstoken plekjes.
Veel voorkomende symptomen
Aanhoudende donkerrode huid, zichtbare kleine bloedvaatjes, rode bultjes of puistjes. Soms komen ook droge ontlasting en donkergele urine voor.
Bloedstase
Korte uitleg
Met Bloedstase bedoelt de TCM een patroon waarbij de doorstroming in het aangedane gebied als belemmerd wordt gezien. Het wordt vooral beschreven bij langdurige huidveranderingen.
Veel voorkomende symptomen
Hardnekkige donkerrode tot paarsrode verkleuring en verdikking van de huid, vooral op de neus.
Wat kunt u zelf doen?
Let op welke omstandigheden bij ú een opvlamming uitlokken; u hoeft niet standaard alle mogelijke triggers te vermijden. Een milde huidverzorging en dagelijkse bescherming tegen zonlicht zijn belangrijke onderdelen van de zorg voor rosacea. Bespreek aanhoudende klachten met uw huisarts of dermatoloog: de behandeling kan worden gekozen op basis van de verschijnselen die bij u op de voorgrond staan.
Prognose
Rosacea heeft vaak een langdurig en wisselend verloop. Binnen de TCM hangt de inschatting van het behandelverloop af van de duur en ernst van de klachten, de huidverschijnselen en het onderliggende patroon. Recente opvlammingen met warmte en roodheid vragen een andere aanpak dan langdurige, donkerrode verkleuring of verdikking van de huid. Bij langer bestaande veranderingen is doorgaans meer tijd nodig; het doel is klachten en opvlammingen te verminderen, zonder een blijvend resultaat te beloven.
Als richtlijn kan in de beginfase eenmaal per week met acupunctuur worden behandeld. Bij verbetering kan de frequentie worden afgebouwd. Chinese kruiden kunnen, wanneer passend, dagelijks tussen de behandelingen door worden gebruikt. Bestaande zichtbare bloedvaatjes of verdikte huid kunnen een dermatologische behandeling vragen.
Medische veiligheid
Laat rosacea beoordelen als de diagnose nog niet is gesteld of als de huidklachten veranderen; andere huidaandoeningen kunnen erop lijken. Laat ook een verdikkende neushuid beoordelen door een arts of dermatoloog. Een pijnlijk oog, lichtschuwheid of verandering van het zicht vraagt om snelle medische beoordeling. Oogklachten bij rosacea kunnen behandeling door een arts of oogarts nodig maken. Pas voorgeschreven medicatie niet zelfstandig aan.
Contact
Heeft u last van rosacea en wilt u weten of acupunctuur of Chinese kruidengeneeskunde bij uw klachten kan passen? Tijdens een eerste consult bespreken we uw huidklachten, mogelijke triggers, oogklachten en andere relevante symptomen. Op basis van het totale beeld bekijken we welk TCM-patroon waarschijnlijk op de voorgrond staat en welke behandeling daarbij past.