Aanhoudende verkoudheidsklachten
Soms verdwijnen de klachten na een verkoudheid of andere luchtweginfectie niet volledig. De ergste verschijnselen zijn voorbij, maar u blijft bijvoorbeeld hoesten, bent sneller vermoeid, houdt last van uw neus of keel of voelt zich simpelweg nog niet helemaal hersteld. Bij anderen lijken de klachten eerst te verdwijnen, om bij vermoeidheid of inspanning opnieuw op te spelen.
Er kunnen verschillende oorzaken zijn voor langdurige klachten na een infectie. Het is daarom belangrijk om aanhoudende of opvallende klachten zo nodig medisch te laten beoordelen.
Binnen de Chinese geneeskunde wordt gekeken naar het specifieke klachtenbeeld dat na de acute infectie is achtergebleven. Daarbij kan zowel sprake zijn van een nog aanwezige verstoring als van een verzwakking die tijdens of na de ziekte is ontstaan. Acupunctuur en Chinese kruidengeneeskunde worden op dit individuele patroon afgestemd.
Veel voorkomende symptomen
Bij aanhoudende klachten na een verkoudheid of luchtweginfectie kunnen onder andere voorkomen:
- aanhoudende vermoeidheid;
- een hoest die niet volledig verdwijnt;
- droge of geïrriteerde keel;
- terugkerende keelpijn;
- aanhoudende neusverstopping of neusafscheiding;
- slijm in de luchtwegen of bijholten;
- hoofdpijn of een zwaar, wazig gevoel in het hoofd;
- spierpijn of een zwaar gevoel in het lichaam;
- verminderde eetlust of misselijkheid;
- gezwollen of gevoelige lymfeklieren;
- lichte verhoging of wisselende warmte- en koudegevoelens;
- klachten die na inspanning of vermoeidheid weer duidelijker worden.
Welke klachten optreden hangt mede af van de oorspronkelijke infectie en de oorzaak van het aanhoudende herstel.
Mogelijke oorzaken
Aanhoudende klachten kunnen voorkomen tijdens het normale herstel na een luchtweginfectie. Vooral hoest en vermoeidheid kunnen langer aanwezig blijven dan de acute verkoudheidsverschijnselen.
Wanneer klachten langdurig aanhouden of opnieuw toenemen, kunnen ook andere oorzaken een rol spelen. De oorspronkelijke infectie kan bijvoorbeeld gevolgd worden door een andere luchtwegaandoening of er kan sprake zijn van een onderliggende aandoening die het herstel beïnvloedt.
Wat kan acupunctuur doen bij aanhoudende verkoudheidsklachten?
Bij aanhoudende klachten wordt de acupunctuurbehandeling afgestemd op wat na de acute infectie op de voorgrond staat. Een droge resthoest met warmte en droogte vraagt bijvoorbeeld om een andere behandeling dan vermoeidheid, helder slijm en een voortdurend koud gevoel.
De behandeling kan onder andere gericht zijn op:
- het ondersteunen van de functie van de Longen bij aanhoudende hoest;
- het verminderen van neusverstopping en achterblijvende luchtwegklachten;
- het behandelen van achterblijvende Hitte, Damp of Flegma wanneer deze kenmerken aanwezig zijn;
- het reguleren van een wisselend klachtenbeeld waarbij iemand zich afwisselend beter en slechter voelt;
- het ondersteunen van Qi wanneer vermoeidheid en een moeizaam herstel op de voorgrond staan.
Wanneer de acute verschijnselen verdwenen zijn maar iemand gemakkelijk opnieuw verkouden wordt, verschuift de behandeling meer naar het ondersteunen van de onderliggende weerstand.
Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen bij aanhoudende verkoudheidsklachten?
Chinese kruiden kunnen dagelijks tussen behandelingen door worden gebruikt en zijn daardoor binnen TCM belangrijk bij klachten die na een infectie blijven voortbestaan.
De behandeling kan gericht zijn op:
- het behandelen van achterblijvende luchtwegklachten;
- het ondersteunen van Long-Qi bij een zwakke of langdurige hoest;
- het aanvullen van Qi en lichaamsvloeistoffen wanneer iemand na ziekte uitgeput of droog is;
- het verminderen van Damp of Flegma bij zwaarte, slijm en spijsverteringsklachten;
- het behandelen van achterblijvende Hitte wanneer warmte, droogte of geel slijm aanwezig blijft.
De behandeling verschilt nadrukkelijk van persoon tot persoon. Versterkende kruiden zijn volgens de TCM-theorie bijvoorbeeld niet automatisch geschikt wanneer er nog duidelijke tekenen van een achterblijvende ziekteverwekker aanwezig zijn. Daarom wordt eerst het totale klachtenbeeld beoordeeld.
Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar aanhoudende verkoudheidsklachten?
Bij een acute verkoudheid spreekt TCM traditioneel over het binnendringen van een externe ziekteverwekker, vaak aangeduid als Wind. Normaal gesproken wordt deze verstoring weer verdreven en herstelt het lichaam.
Soms blijft volgens deze theorie echter een deel van de verstoring aanwezig. Dit wordt een achterblijvende pathogene factor genoemd. De acute symptomen zijn dan grotendeels verdwenen, maar bijvoorbeeld hoest, slijm, keelpijn, vermoeidheid, lichte warmte of een zwaar gevoel blijven bestaan.
Tegelijkertijd kan een infectie de Qi en lichaamsvloeistoffen belasten. Daardoor kan een combinatie ontstaan: het lichaam is verzwakt, terwijl de oorspronkelijke verstoring nog niet volledig is verdwenen.
Vooral het Long-orgaansysteem is belangrijk vanwege de relatie met ademhaling, hoesten, neus en keel en de verspreiding van Qi aan de oppervlakte van het lichaam. Het Milt-orgaansysteem speelt volgens TCM onder andere een rol bij de vorming van Qi en de verwerking van voeding en vloeistoffen. Daarom wordt het ook betrokken wanneer vermoeidheid, weinig eetlust, zwaarte of slijmvorming onderdeel van het klachtenbeeld zijn.
Bij sommige mensen bevindt de verstoring zich volgens de klassieke theorie als het ware tussen de buitenkant en de diepere lagen van het lichaam. Dit wordt het Shao-Yang-niveau genoemd. Kenmerkend is dat klachten dan kunnen wisselen of steeds opnieuw opkomen.
Wat is een TCM-orgaansysteem?
Een TCM-orgaansysteem beschrijft een groep samenhangende lichaamsfuncties en is breder dan alleen het anatomische orgaan met dezelfde naam. Lees meer bij TCM Basisinformatie.
Wat is een TCM-patroon?
Een TCM-patroon is een herkenbare combinatie van klachten en lichamelijke kenmerken die aangeeft welke disbalans waarschijnlijk aan de klachten bijdraagt. Lees meer bij TCM Basisinformatie.
Hieronder worden alleen de meest voorkomende patronen besproken. Andere patronen zijn mogelijk en meerdere patronen kunnen tegelijkertijd voorkomen. Daardoor kunt u zich in verschillende beschrijvingen herkennen. Ook hoeft iemand met een bepaald patroon niet alle genoemde symptomen te hebben. Het patroon wordt vastgesteld op basis van het totale klachtenbeeld.
Meest voorkomende TCM-patronen
Ying-Wei-disharmonie
Korte uitleg
Ying-Qi en Wei-Qi worden binnen TCM gezien als twee vormen van Qi die aan de oppervlakte van het lichaam nauw samenwerken. Na een infectie kan deze samenwerking volgens de traditionele theorie verstoord blijven. Hierdoor kan iemand gevoelig blijven voor wind en temperatuurwisselingen en gemakkelijk transpireren, terwijl andere milde verkoudheidsklachten steeds blijven terugkomen.
Veel voorkomende symptomen
- gemakkelijk of spontaan transpireren;
- klam gevoel;
- gevoeligheid voor wind en plotselinge temperatuurwisselingen;
- wisselende lichte rillingen en warmte;
- aanhoudende neusverstopping;
- lichte hoofdpijn;
- stijve of pijnlijke spieren en gewrichten;
- vermoeidheid;
- soms een achterblijvende hoest.
Voorbeelden van westerse aandoeningen
Dit patroon kan worden herkend tijdens het herstel na een verkoudheid, influenza of andere acute luchtweginfectie waarbij milde klachten aanhouden.
Long- en Milt-Qi-leegte met achterblijvende Wind
Korte uitleg
Hier is volgens TCM zowel de weerstand als het herstelvermogen verzwakt. De acute infectie is grotendeels voorbij, maar het lichaam heeft onvoldoende kracht om de resterende klachten volledig op te ruimen. Dit beeld wordt vooral gezien bij mensen die al vermoeid waren, gemakkelijk ziek worden of na een infectie moeilijk opknappen.
Veel voorkomende symptomen
- langdurige vermoeidheid;
- klachten die bij inspanning verergeren;
- snel buiten adem;
- zwakke of zachte stem;
- aanhoudende zwakke hoest;
- helder of wit slijm;
- aanhoudende loopneus of neusverstopping;
- regelmatig lichte keelpijn;
- kouwelijkheid;
- weinig eetlust;
- bleke uitstraling;
- gemakkelijk opnieuw verkouden worden.
Voorbeelden van westerse aandoeningen
Dit patroon kan worden herkend bij terugkerende verkoudheden en een langdurige herstelfase na een luchtweginfectie.
Achterblijvende Hitte met Qi- en Yin-leegte
Korte uitleg
Een infectie met duidelijke warmteverschijnselen kan volgens TCM Hitte achterlaten en tegelijkertijd Qi, Yin en lichaamsvloeistoffen uitputten. Hierdoor ontstaat een combinatie van vermoeidheid en droogte met lichte, aanhoudende warmteverschijnselen.
Veel voorkomende symptomen
- aanhoudende droge, irriterende hoest;
- hoest die 's nachts erger kan zijn;
- droge mond en slijmvliezen;
- dorst;
- droge of pijnlijke keel;
- heesheid of stemverlies;
- lichte verhoging;
- nachtzweten of spontaan transpireren;
- rusteloze of onderbroken slaap;
- prikkelbaarheid of onrust;
- toenemende vermoeidheid;
- soms gezwollen lymfeklieren of amandelen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen
Dit patroon kan worden herkend tijdens de herstelfase na een luchtweginfectie, vooral wanneer een droge resthoest en vermoeidheid blijven bestaan.
Damp en Flegma-Hitte
Korte uitleg
Damp beschrijft binnen TCM een zwaar en stroperig klachtenbeeld. Wanneer vloeistoffen zich verder ophopen kan dit als Flegma worden beschreven. In combinatie met Hitte kunnen na een infectie langdurige klachten ontstaan waarbij slijm, zwaarte, vermoeidheid en warmteverschijnselen samengaan.
Veel voorkomende symptomen
- aanhoudende vermoeidheid en loomheid;
- zwaar of wazig gevoel in het hoofd;
- zwaar gevoel in armen en benen;
- spierpijn;
- slijm in luchtwegen of bijholten;
- geel of moeilijk op te hoesten slijm;
- vol of beklemmend gevoel op de borst;
- verminderde eetlust;
- misselijkheid;
- opgeblazen of vol gevoel in de buik;
- soms losse of juist moeilijk te passeren ontlasting;
- lichte of terugkerende koorts;
- nachtzweten;
- gezwollen lymfeklieren of amandelen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen
Dit patroon kan worden herkend bij langdurige klachten na een infectie waarbij vermoeidheid, slijmvorming, een zwaar gevoel en spijsverteringsklachten gecombineerd voorkomen.
Shao-Yang-disharmonie
Korte uitleg
Het Shao-Yang-niveau wordt binnen TCM beschreven als een overgang tussen de meer oppervlakkige en diepere lagen van het lichaam. Wanneer een verstoring hier blijft hangen, kan een opvallend wisselend klachtenbeeld ontstaan. Iemand voelt zich bijvoorbeeld een tijd beter, waarna klachten opnieuw opkomen.
Veel voorkomende symptomen
- afwisselend warmte en koude of rillingen;
- terugkerende lichte koorts;
- toenemende vermoeidheid;
- klachten die in golven komen;
- verminderde eetlust;
- misselijkheid, soms vooral 's ochtends;
- bittere of vreemde smaak in de mond;
- duizeligheid;
- zwaar of wazig hoofd;
- ongemak of spanning rond borstkas of ribben;
- prikkelbaarheid;
- soms nachtzweten.
Voorbeelden van westerse aandoeningen
Dit patroon kan worden herkend tijdens een langdurige of wisselende herstelfase na een luchtweginfectie.
Wanneer contact opnemen met de huisarts?
Laat langdurige klachten beoordelen wanneer u na een infectie niet goed herstelt of wanneer klachten opnieuw duidelijk toenemen.
Neem eerder contact op bij benauwdheid, pijn op de borst, bloed ophoesten, aanhoudende of opnieuw optredende hoge koorts, ernstige sufheid of verwardheid, duidelijke achteruitgang of wanneer u zich ernstig ziek voelt.
Ook onverklaarde aanhoudende gezwollen lymfeklieren, opvallend gewichtsverlies of langdurige klachten zonder duidelijke verbetering verdienen reguliere medische beoordeling.
Prognose
Het behandelverloop hangt onder andere af van de oorspronkelijke infectie, de duur en ernst van de resterende klachten, het onderliggende TCM-patroon en de algemene gezondheid. Klachten die pas kort aanwezig zijn kunnen soms sneller veranderen dan klachten die al weken of langer voortbestaan.
In de beginfase is één acupunctuurbehandeling per week een gebruikelijke richtlijn. Bij duidelijke of hardnekkige klachten kan tijdelijk vaker worden behandeld. Wanneer de klachten verminderen en stabieler worden, kan de frequentie worden afgebouwd. Chinese kruiden kunnen, wanneer passend, dagelijks tussen de behandelingen door worden gebruikt.
Bij langdurig herstel wordt niet alleen gekeken naar het verdwijnen van de resterende luchtwegklachten, maar ook naar energie, belastbaarheid en de neiging om opnieuw ziek te worden. Hierdoor kan het behandeltraject langer duren dan bij een eenvoudige acute verkoudheid.
Contact
Blijven klachten na een verkoudheid of luchtweginfectie aanhouden en wilt u weten of acupunctuur en/of Chinese kruidengeneeskunde bij uw klachten kan passen? Tijdens een eerste consult bespreken we de oorspronkelijke infectie, het verloop van het herstel en andere relevante symptomen. Op basis van het totale klachtenbeeld wordt bekeken welk TCM-patroon waarschijnlijk op de voorgrond staat en welke behandeling daarbij past.