Longontsteking
Wat is een longontsteking?
Een longontsteking, ook wel pneumonie genoemd, is een infectie waarbij het longweefsel ontstoken raakt. De klachten kunnen sterk verschillen. Sommige mensen hebben vooral hoest en vermoeidheid, terwijl een longontsteking bij anderen gepaard gaat met hoge koorts, benauwdheid en een duidelijk ziek gevoel.
Een longontsteking kan onder andere worden veroorzaakt door bacteriën en virussen. Leeftijd, algemene gezondheid, bestaande longaandoeningen en de ernst van de infectie hebben invloed op het verloop.
Binnen de Chinese geneeskunde wordt niet alleen gekeken naar de diagnose longontsteking, maar ook naar de fase waarin de infectie zich bevindt en de manier waarop de klachten zich op dat moment presenteren. Daardoor kan de behandeling tijdens het ziekteverloop veranderen. Acupunctuur en Chinese kruidengeneeskunde kunnen aanvullend worden toegepast. Een longontsteking moet regulier medisch worden beoordeeld en wanneer reguliere behandeling nodig is, wordt TCM daarnaast ingezet.
Veel voorkomende symptomen
Een longontsteking kan onder andere gepaard gaan met:
- hoesten, met of zonder slijm;
- geel, groen of soms bloederig slijm;
- koorts en koude rillingen;
- kortademigheid of sneller ademen;
- pijn op de borst, vooral bij hoesten of diep ademhalen;
- vermoeidheid en een ziek gevoel;
- verminderde eetlust.
Mogelijke oorzaken
Een longontsteking ontstaat meestal door een infectie met bacteriën of virussen. Soms spelen andere ziekteverwekkers een rol.
De ernst van een longontsteking kan sterk verschillen. De kans op een ernstiger verloop kan groter zijn bij ouderen, jonge kinderen, mensen met een verminderde weerstand en mensen met bestaande long- of hartaandoeningen.
Wat kan acupunctuur doen bij een longontsteking?
Binnen de Chinese geneeskunde wordt de behandeling aangepast aan de fase en het klachtenbeeld. Acupunctuur kan daarom zowel tijdens de acute fase als tijdens het verdere herstel aanvullend worden toegepast.
De behandeling kan onder andere gericht zijn op:
- hoest en benauwdheid behandelen;
- het ophoesten en afvoeren van slijm ondersteunen;
- pijn, druk of een zwaar gevoel op de borst behandelen;
- bijkomende klachten tijdens de acute infectiefase behandelen;
- aanhoudende hoest en kortademigheid tijdens het herstel behandelen;
- bij herstel ook vermoeidheid, droogte en een verminderde belastbaarheid behandelen.
Bij een ernstige longontsteking is acupunctuur een aanvulling op reguliere medische behandeling en geen vervanging daarvan.
Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen bij een longontsteking?
Chinese kruiden kunnen volgens de gebruikte TCM-bron in verschillende fasen van een longinfectie worden ingezet. De behandeling wordt aangepast wanneer het ziektebeeld verandert.
In een vroege fase kan de behandeling bijvoorbeeld anders zijn dan wanneer duidelijke Hitte en veel Flegma aanwezig zijn. Ook wanneer de acute infectie afneemt en vermoeidheid, droogte of een aanhoudende hoest achterblijven, verandert de behandelstrategie.
De behandeling kan onder andere gericht zijn op:
- hoest, koorts en andere acute luchtwegklachten behandelen;
- dik of moeilijk ophoestbaar slijm helpen verminderen en afvoeren;
- resterende hoest en slijm behandelen wanneer de acute infectie afneemt;
- droogte en irritatie behandelen wanneer deze na de infectie aanwezig blijven;
- tijdens het herstel vermoeidheid en zwakte behandelen.
Bij een ernstige of bacteriële longontsteking kunnen antibiotica en andere reguliere behandelingen noodzakelijk zijn. Chinese kruiden worden dan uitsluitend aanvullend gebruikt en moeten worden afgestemd op eventuele medicatie.
Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar longontsteking?
Binnen de Chinese geneeskunde valt een longontsteking niet onder één vast TCM-patroon. Het ziektebeeld kan zich gedurende de infectie ontwikkelen en daardoor van patroon veranderen.
Het Long-orgaansysteem staat centraal. De Longen zijn binnen TCM onder andere verantwoordelijk voor de ademhaling en voor het verspreiden en laten dalen van Qi. Wanneer deze functie tijdens een infectie wordt verstoord, kunnen hoest, slijm en kortademigheid ontstaan.
Bij een beginnende infectie kan bijvoorbeeld sprake zijn van Wind-Hitte. Wanneer de ziekte verder naar binnen trekt, kunnen Hitte en Flegma sterker worden. Bij ernstige infecties beschrijft TCM een geconcentreerde vorm van Hitte als Toxiciteits-Hitte. Naarmate de infectie afneemt, kan juist een tekort aan Long-Qi en Long-Yin overblijven.
Iemand kan tijdens één longontsteking daardoor achtereenvolgens verschillende TCM-patronen vertonen. De behandeling kan met het ziekteverloop mee veranderen.
Wat is een TCM-orgaansysteem?
Een TCM-orgaansysteem beschrijft een groep samenhangende lichaamsfuncties en is breder dan alleen het anatomische orgaan met dezelfde naam. Lees meer bij TCM Basisinformatie.
Wat is een TCM-patroon?
Een TCM-patroon is een herkenbare combinatie van klachten en lichamelijke kenmerken die aangeeft welke disbalans waarschijnlijk aan de klachten bijdraagt. Lees meer bij TCM Basisinformatie.
Hieronder worden alleen de meest voorkomende patronen besproken. Andere patronen zijn mogelijk en meerdere patronen kunnen tegelijkertijd voorkomen. Daardoor kunt u zich in verschillende beschrijvingen herkennen. Ook hoeft iemand met een bepaald patroon niet alle genoemde symptomen te hebben. Het patroon wordt vastgesteld op basis van het totale klachtenbeeld.
Meest voorkomende TCM-patronen
Wind-Hitte in de Longen
Korte uitleg
Dit patroon past vooral bij een vroege fase van een acute luchtweginfectie. De ziekteverwekker bevindt zich volgens TCM nog relatief oppervlakkig, maar begint de normale functie van de Longen te verstoren.
Veel voorkomende symptomen
- acute hoest;
- koorts en eventueel koude rillingen;
- droge of pijnlijke keel;
- geel of moeilijk ophoestbaar slijm;
- dorst;
- hoofdpijn;
- benauwd of beklemmend gevoel op de borst.
Voorbeelden van westerse aandoeningen
Dit patroon kan worden herkend bij virale of bacteriële luchtweginfecties, bronchitis en in de vroege fase van een longontsteking.
Toxiciteits-Hitte in de Longen
Korte uitleg
Toxiciteits-Hitte is binnen TCM een term voor een sterk en geconcentreerd Hittebeeld bij een ernstige infectie. De Hitte kan volgens deze theorie de lichaamsvloeistoffen aantasten en samengaan met de vorming van dik of etterig slijm.
Veel voorkomende symptomen
- aanhoudende hoge koorts;
- sterke hoest;
- geel, groen of onaangenaam ruikend slijm;
- pijn of zwaar gevoel op de borst;
- benauwdheid;
- veel zweten;
- sterke dorst en droge mond;
- uitgesproken ziek en slap gevoel.
Voorbeelden van westerse aandoeningen
Dit patroon kan worden herkend bij ernstigere pneumonie en andere ernstige bacteriële infecties van de onderste luchtwegen. Een longabces is een veel zeldzamere, ernstige mogelijke presentatie.
Flegma-Hitte in de Longen
Korte uitleg
Bij Flegma-Hitte zijn zowel slijmophoping als Hitte duidelijk aanwezig. Het slijm belemmert volgens TCM het dalen van Long-Qi, waardoor hoest en benauwdheid kunnen toenemen.
Veel voorkomende symptomen
- productieve hoest;
- veel geel, groen of dik slijm;
- moeilijk ophoestbaar slijm;
- benauwdheid of piepende ademhaling;
- vol of beklemmend gevoel op de borst;
- dorst;
- eventueel koorts en rusteloosheid.
Voorbeelden van westerse aandoeningen
Dit patroon kan worden herkend bij longontsteking, acute bronchitis en infectieuze exacerbaties van chronische luchtwegaandoeningen.
Flegma-Hitte met Bloedstase
Korte uitleg
Bij een ernstiger of verder gevorderd ziektebeeld kan naast Hitte en Flegma volgens TCM ook de doorstroming van Bloed worden belemmerd. Dit wordt Bloedstase genoemd.
Dit patroon hoort bij ernstige of gecompliceerde longinfecties en is geen situatie voor uitsluitend TCM-behandeling.
Veel voorkomende symptomen
- veel dik of etterig slijm;
- slijm met bloedsporen;
- plaatselijke of stekende pijn op de borst;
- benauwdheid;
- aanhoudende hoest;
- koorts die mogelijk al begint af te nemen terwijl veel slijm wordt opgehoest.
Voorbeelden van westerse aandoeningen
Dit patroon kan worden herkend bij ernstige longinfecties en longabces. Bloed ophoesten moet regulier medisch worden beoordeeld.
Long-Qi- en Long-Yin-leegte na een longontsteking
Korte uitleg
Na een zware of langdurige infectie kan de ziekteverwekker grotendeels verdwenen zijn terwijl het lichaam nog niet volledig is hersteld. Volgens TCM kunnen zowel Long-Qi als Long-Yin tijdens de ziekte verzwakt zijn. Hierdoor kunnen vermoeidheid, kortademigheid en droogte naast elkaar voorkomen.
Veel voorkomende symptomen
- aanhoudende maar minder hevige hoest;
- kortademigheid;
- vermoeidheid en zwakte;
- weinig slijm of afwisselend dun en kleverig slijm;
- droge mond en keel;
- spontaan zweten of nachtzweten;
- lichte verhoging, vooral later op de dag;
- verminderde eetlust.
Voorbeelden van westerse aandoeningen
Dit patroon kan worden herkend tijdens het herstel na pneumonie, bronchitis of een andere ernstige of langdurige luchtweginfectie.
Wanneer contact opnemen met de huisarts?
Een vermoeden van longontsteking moet regulier medisch worden beoordeeld. Neem contact op met de huisarts bij klachten die kunnen passen bij een longontsteking, vooral wanneer koorts samengaat met hoest, kortademigheid, pijn op de borst of een duidelijk ziek gevoel.
Zoek sneller medische hulp bij ernstige of snel toenemende benauwdheid, sufheid of verwardheid, bloed ophoesten of snelle verslechtering.
Acupunctuur en Chinese kruidengeneeskunde kunnen bij een longontsteking aanvullend worden ingezet, maar vervangen geen noodzakelijke reguliere diagnostiek en behandeling.
Prognose
Het herstel van een longontsteking hangt onder andere af van de oorzaak en ernst van de infectie, leeftijd, algemene conditie en eventuele andere aandoeningen.
Acupunctuur en Chinese kruidengeneeskunde kunnen volgens de Chinese geneeskunde in verschillende fasen aanvullend worden ingezet. In de acute fase ligt de nadruk vooral op het aanwezige ziektebeeld; tijdens het herstel verschuift de aandacht geleidelijk naar resterende hoest, kortademigheid, droogte, vermoeidheid en zwakte.
Bij acute patronen kan binnen TCM een veel hogere behandelfrequentie worden toegepast dan bij chronische klachten. De gebruikte behandelprotocollen beschrijven bij ernstigere acute fasen dagelijkse behandeling en soms zelfs meerdere behandelingen per dag. In de Nederlandse praktijksituatie is dat niet altijd praktisch haalbaar en de behandeling moet bovendien aansluiten op de noodzakelijke reguliere medische zorg.
Wanneer de acute infectie afneemt, kan de frequentie worden verminderd. Restklachten zoals hoest, kortademigheid en vermoeidheid kunnen langer blijven bestaan en aanleiding zijn om de behandeling tijdens de herstelfase voort te zetten.
Contact
Heeft u een longontsteking of houdt u na een longontsteking klachten zoals hoest, kortademigheid of vermoeidheid en wilt u weten of acupunctuur en/of Chinese kruidengeneeskunde aanvullend kan worden ingezet? Tijdens een eerste consult bespreken we het ziekteverloop, de reguliere behandeling en uw huidige klachten. Op basis van het totale klachtenbeeld wordt bekeken welk TCM-patroon op dat moment op de voorgrond staat en welke aanvullende behandeling daarbij past.