Menstruatie- en cyclusklachten

Menstruatie- en cyclusklachten kunnen zich op verschillende manieren uiten. Sommige vrouwen hebben vooral pijn rond de menstruatie, terwijl anderen last hebben van stemmingswisselingen, onregelmatig bloedverlies, een lange of korte cyclus of klachten rondom de eisprong. Soms is er een duidelijke aandoening vastgesteld, zoals endometriose of PCOS, maar klachten kunnen ook voorkomen zonder dat hiervoor een specifieke medische oorzaak wordt gevonden.

Een menstruatiecyclus hoeft niet iedere maand precies hetzelfde te verlopen. Wanneer klachten echter regelmatig terugkeren, hevig zijn of invloed hebben op werk, slaap, stemming of dagelijkse activiteiten, kan het zinvol zijn om verder te kijken naar mogelijke oorzaken.

Acupunctuur en Chinese kruidengeneeskunde worden bij verschillende menstruatie- en cyclusklachten toegepast. De behandeling wordt afgestemd op uw klachten, het verloop van uw cyclus en uw persoonlijke situatie. Op de afzonderlijke klachtpagina's leest u hier uitgebreider over.

Veelvoorkomende menstruatie- en cyclusklachten

Klachten kunnen vóór, tijdens of na de menstruatie optreden en soms gedurende een groter deel van de cyclus aanwezig zijn. Veelvoorkomende klachten zijn:

menstruatiepijn;
premenstruele klachten (PMS);
stemmingsveranderingen rond de menstruatie;
een onregelmatige menstruatiecyclus;
een lange of korte cyclus;
hevig bloedverlies;
weinig bloedverlies;
tussentijds bloedverlies of spotting;
stolsels tijdens de menstruatie;
uitblijven van de menstruatie;
pijn rond de eisprong.

Ook klachten zoals hoofdpijn, vermoeidheid, gevoelige borsten, een opgeblazen gevoel, veranderingen in de stoelgang en slaapproblemen kunnen op bepaalde momenten van de cyclus optreden.

Op de afzonderlijke klachtpagina's leest u uitgebreider over de mogelijke oorzaken en behandeling van specifieke menstruatie- en cyclusklachten. Speelt er een kinderwens of vruchtbaarheidsvraag, dan vindt u daar meer informatie over.

Westerse aandoeningen

Menstruatie- en cyclusklachten kunnen voorkomen zonder dat er een onderliggende aandoening wordt vastgesteld. Soms zijn de klachten echter onderdeel van een medische aandoening of hangen zij samen met hormonale veranderingen. Voorbeelden zijn:

endometriose;
polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS);
premenstrueel syndroom (PMS);
premenstruele dysfore stoornis (PMDD);
vleesbomen (myomen);
adenomyose;
schildklieraandoeningen;
hormonale veranderingen rond de perimenopauze.

Een diagnose kan belangrijke informatie geven over de mogelijke oorzaak van de klachten. Toch kunnen twee vrouwen met dezelfde diagnose heel verschillende klachten ervaren. Daarom wordt tijdens een behandeling ook gekeken naar het verloop van de cyclus, de menstruatie zelf en eventuele andere lichamelijke en mentale klachten.

Op de afzonderlijke pagina's over onder andere PMS, menstruatiepijn, endometriose en PCOS wordt hier uitgebreider op ingegaan.

Mogelijke oorzaken

Menstruatie- en cyclusklachten kunnen verschillende oorzaken hebben. Hormonale veranderingen spelen een belangrijke rol, maar klachten kunnen ook samenhangen met aandoeningen zoals endometriose, PCOS, adenomyose, vleesbomen of een schildklieraandoening.

Ook leeftijd, het stoppen of starten met hormonale anticonceptie, zwangerschap en de periode richting de overgang kunnen invloed hebben op de cyclus. Daarnaast kunnen stress, veranderingen in lichaamsgewicht, intensieve lichamelijke belasting, onvoldoende voeding en slaap het menstruatiepatroon beïnvloeden.

Welke factoren relevant zijn, verschilt per klacht. Daarom wordt niet alleen gekeken naar de menstruatie zelf, maar ook naar het verloop van de gehele cyclus en eventuele andere gezondheidsklachten.

Wat kan acupunctuur doen?

De acupunctuurbehandeling wordt afgestemd op de specifieke klacht, het moment waarop deze binnen de cyclus optreedt en uw persoonlijke situatie. Menstruatiepijn vraagt bijvoorbeeld om een andere benadering dan een onregelmatige cyclus of premenstruele stemmingsklachten.

Afhankelijk van de klacht kan een behandeling onder andere gericht zijn op:

het verminderen van menstruatiepijn en krampen;
het ondersteunen van een regelmatige menstruatiecyclus;
het verminderen van premenstruele lichamelijke klachten;
het verminderen van spanning en stemmingsklachten rond de menstruatie;
het ondersteunen bij afwijkend menstruatiebloedverlies;
het behandelen van andere klachten die samenhangen met de cyclus.

Binnen de Chinese geneeskunde wordt daarbij gekeken naar het onderliggende TCM-patroon en naar veranderingen gedurende de verschillende fasen van de cyclus.

Welke behandelprincipes relevant zijn, verschilt sterk per klacht. Op de afzonderlijke pagina's over bijvoorbeeld PMS, menstruatiepijn, endometriose en PCOS leest u uitgebreider hoe acupunctuur kan worden toegepast.

Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen?

Chinese kruidengeneeskunde wordt bij menstruatie- en cyclusklachten regelmatig toegepast, soms in combinatie met acupunctuur. De kruiden worden afgestemd op de specifieke klachten, het verloop van de cyclus en het onderliggende TCM-patroon.

Afhankelijk van het patroon kan een kruidenbehandeling gericht zijn op:

het ondersteunen van een regelmatige cyclus;
het verminderen van menstruatiepijn en krampen;
het ondersteunen van een gezond menstruatiebloedverlies;
het verminderen van premenstruele klachten;
het ondersteunen wanneer vermoeidheid of herstelproblemen samengaan met de cyclus;
het behandelen van onderliggende patronen die de klachten volgens de Chinese geneeskunde in stand houden.

Omdat kruiden dagelijks worden ingenomen, kunnen zij gedurende de gehele cyclus worden ingezet. Soms blijft een formule gedurende de cyclus hetzelfde, terwijl in andere situaties de behandeling wordt aangepast aan verschillende fasen.

Welke behandelprincipes bij een specifieke klacht relevant zijn, leest u uitgebreider op de afzonderlijke klachtpagina's.

Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar menstruatie- en cyclusklachten?

De westerse geneeskunde kijkt onder andere naar hormonen, de eierstokken, baarmoeder en eventuele onderliggende aandoeningen. Binnen de Chinese geneeskunde wordt daarnaast gekeken naar het verloop van de volledige cyclus en de combinatie van klachten die daarbij optreedt.

Belangrijke informatie is bijvoorbeeld de lengte en regelmaat van de cyclus, de hoeveelheid en kleur van het menstruatiebloed, de aanwezigheid van stolsels, pijn en het moment waarop klachten ontstaan. Ook veranderingen in stemming, energie, slaap, spijsvertering en andere lichamelijke klachten worden meegenomen.

Binnen de Chinese geneeskunde spelen vooral Qi en Bloed een belangrijke rol. Qi beschrijft verschillende functionele activiteiten van het lichaam en zorgt volgens deze visie onder andere voor beweging en regulatie. Bloed heeft een voedende functie en speelt vanzelfsprekend een belangrijke rol bij de menstruatie.

Daarnaast kunnen verschillende TCM-orgaansystemen betrokken zijn. Dit zijn geen anatomische organen zoals binnen de westerse geneeskunde, maar verzamelingen van lichaamsfuncties. De Lever wordt onder andere verbonden met de vrije doorstroming van Qi en de regulatie van Bloed. De Milt speelt een rol bij de vorming en het vasthouden van Bloed, terwijl de Nieren worden verbonden met ontwikkeling, voortplanting en de menstruatiecyclus.

Wanneer deze functies uit balans raken, kunnen verschillende combinaties van klachten ontstaan. Zo kan een belemmerde doorstroming samengaan met pijn en premenstruele spanning, terwijl onvoldoende Qi of Bloed eerder kan samengaan met vermoeidheid, weinig bloedverlies of een vertraagd herstel.

Zo'n herkenbare combinatie van klachten en symptomen wordt een TCM-patroon genoemd. Hierdoor kunnen twee vrouwen met dezelfde westerse diagnose binnen de Chinese geneeskunde toch verschillend worden behandeld.

Hieronder worden alleen enkele veelvoorkomende patronen besproken. Andere patronen zijn mogelijk en meerdere patronen kunnen tegelijkertijd voorkomen. Niet iedereen met hetzelfde patroon heeft alle genoemde symptomen. Welk patroon aanwezig is, wordt vastgesteld op basis van het totale klachtenbeeld en het verloop van de cyclus. Op de afzonderlijke klachtpagina's leest u uitgebreider welke patronen bij specifieke menstruatie- en cyclusklachten voorkomen.

Veelvoorkomende TCM-patronen

Lever-Qi-stagnatie

De Lever wordt binnen de Chinese geneeskunde onder andere verbonden met de vrije doorstroming van Qi. Wanneer deze doorstroming wordt belemmerd, kunnen klachten vooral vóór de menstruatie toenemen. Emotionele spanning en stress kunnen dit patroon beïnvloeden.

Veel voorkomende symptomen:

prikkelbaarheid of stemmingswisselingen vóór de menstruatie;
gespannen of gevoelige borsten;
een opgeblazen gevoel;
buikpijn of krampen;
hoofdpijn;
klachten die toenemen bij stress.

Voorbeelden van westerse aandoeningen: PMS, PMDD, menstruatiepijn en functionele cyclusklachten.

Bloedstagnatie

Wanneer de doorstroming van Bloed wordt belemmerd, kan volgens de Chinese geneeskunde duidelijke en plaatselijke pijn ontstaan. Dit patroon speelt vooral een rol wanneer menstruatiepijn en veranderingen in het menstruatiebloed op de voorgrond staan.

Veel voorkomende symptomen:

sterke of stekende menstruatiepijn;
pijn die op een vaste plaats wordt gevoeld;
donkere menstruatie;
stolsels;
pijn die vaak vermindert nadat stolsels zijn uitgekomen.

Voorbeelden van westerse aandoeningen: menstruatiepijn, endometriose, adenomyose en vleesbomen.

Qi- en Bloeddeficiëntie

Wanneer onvoldoende Qi en Bloed beschikbaar zijn, kan het lichaam volgens de Chinese geneeskunde de cyclus en menstruatie minder goed ondersteunen. Dit patroon kan ontstaan na langdurige belasting, ziekte of veel bloedverlies.

Veel voorkomende symptomen:

weinig of licht menstruatiebloed;
vermoeidheid;
duizeligheid;
een bleke gelaatskleur;
hartkloppingen;
zwakte tijdens of na de menstruatie.

Voorbeelden van westerse aandoeningen: weinig menstruatiebloed, onregelmatige menstruatie en vermoeidheidsklachten rond de menstruatie.

Nier-Yin-deficiëntie

De Nieren worden binnen de Chinese geneeskunde verbonden met ontwikkeling, voortplanting en de basis van de menstruatiecyclus. Bij een tekort aan Yin kan vooral de voedende en verkoelende kant van deze functie onvoldoende zijn.

Veel voorkomende symptomen:

onregelmatige of weinig menstruatie;
warmtegevoel of opvliegers;
nachtzweten;
droge huid of slijmvliezen;
onrustige slaap;
lage rugklachten.

Voorbeelden van westerse aandoeningen: cyclusveranderingen rond de perimenopauze, sommige vormen van onregelmatige menstruatie en klachten waarbij hormonale veranderingen een rol spelen.

Nier-Yang-deficiëntie

Wanneer vooral de verwarmende en activerende functie van de Nieren verzwakt is, kunnen volgens de Chinese geneeskunde kou, vermoeidheid en een vertraagde cyclus op de voorgrond staan.

Veel voorkomende symptomen:

kouwelijkheid;
koude handen en voeten;
vermoeidheid;
lage rugklachten;
een langere of onregelmatige cyclus;
menstruatiepijn die verbetert door warmte.

Voorbeelden van westerse aandoeningen: sommige vormen van onregelmatige menstruatie, menstruatiepijn en cyclusproblemen waarbij de menstruatie laat of onregelmatig komt.

Deze patronen geven een algemeen beeld van hoe menstruatie- en cyclusklachten binnen de Chinese geneeskunde kunnen worden onderscheiden. Bij PMS kunnen andere patronen centraal staan dan bij menstruatiepijn, endometriose of PCOS. Op de afzonderlijke klachtpagina's wordt dit daarom uitgebreider besproken.

Prognose

Hoe een behandeltraject verloopt, hangt af van de specifieke klacht, de onderliggende oorzaak, de ernst, hoe lang de klachten bestaan en uw persoonlijke situatie. Relatief recent ontstane of milde cyclusklachten kunnen een ander verloop hebben dan langdurige klachten of aandoeningen zoals endometriose en PCOS.

Omdat veranderingen in menstruatie- en cyclusklachten vaak over meerdere cycli worden beoordeeld, wordt gedurende het behandeltraject gekeken hoe klachten en het cyclusverloop zich ontwikkelen. De behandelfrequentie kan daarop worden aangepast.

Op de afzonderlijke klachtpagina's leest u uitgebreider wat u bij een specifieke menstruatie- of cyclusklacht van een behandeltraject kunt verwachten.

Contact

Heeft u last van menstruatie- of cyclusklachten en wilt u weten of acupunctuur of Chinese kruidengeneeskunde iets voor u kan betekenen? Tijdens een eerste consult bespreken we uitgebreid uw klachten, medische voorgeschiedenis, het verloop van uw menstruatiecyclus en eventuele andere gezondheidsklachten. Op basis daarvan wordt een behandelplan opgesteld dat aansluit bij uw persoonlijke situatie. U kunt direct online een afspraak maken of contact opnemen voor meer informatie.

Meer lezen

Hoe werkt acupunctuur?
Hoeveel behandelingen heb ik nodig?
Tarieven en vergoedingen
Veelgestelde vragen (FAQ)

Ga naar contact om direct een afspraak te maken!