Piepende ademhaling (wheezing)

Introductie

Piepende ademhaling, ook wel wheezing genoemd, is een hoog, fluitend geluid tijdens het ademen. Het ontstaat wanneer de luchtwegen vernauwd of gedeeltelijk geblokkeerd zijn. Het geluid is vaak vooral hoorbaar tijdens het uitademen, maar kan ook bij het inademen optreden.

Piepende ademhaling komt onder andere voor bij astma, bronchitis, allergische reacties en COPD. Soms ontstaat het plotseling, bijvoorbeeld tijdens een luchtweginfectie of na blootstelling aan een allergeen. Bij andere mensen is het een terugkerende of chronische klacht.

Binnen de Chinese geneeskunde wordt niet alleen gekeken naar het piepen zelf, maar ook naar bijvoorbeeld benauwdheid, slijm, hoesten, vermoeidheid, gevoeligheid voor infecties, spijsvertering en factoren die de klachten uitlokken. Hierdoor kan dezelfde klacht bij verschillende mensen vanuit een andere onderliggende disbalans worden behandeld.

Bij ernstige of plotseling toenemende benauwdheid is reguliere medische beoordeling noodzakelijk.

Westerse aandoeningen die piepende ademhaling kunnen veroorzaken

Piepende ademhaling kan onder andere voorkomen bij:

astma;
acute of chronische bronchitis;
COPD en emfyseem;
allergische reacties;
luchtweginfecties;
blootstelling aan rook, stof, chemicaliën of andere irriterende stoffen;
reflux waarbij maaginhoud in de luchtwegen terechtkomt;
bepaalde medicijnen;
een vreemd voorwerp of andere obstructie van de luchtweg;
aandoeningen waarbij vochtophoping in of rond de longen ontstaat.

De oorzaak van nieuwe, onverklaarde of aanhoudende piepende ademhaling hoort regulier medisch te worden onderzocht.

Mogelijke oorzaken

Piepende ademhaling ontstaat doordat de luchtwegen vernauwd of geblokkeerd raken. Bij astma spelen bijvoorbeeld ontsteking en overgevoeligheid van de luchtwegen een belangrijke rol. Infecties, allergenen, inspanning, temperatuurveranderingen, rook, stof, luchtverontreiniging en andere irriterende stoffen kunnen klachten veroorzaken of uitlokken.

Binnen de Chinese geneeskunde worden daarnaast verschillende factoren onderscheiden die kunnen bijdragen aan het ontstaan of terugkeren van klachten. Er kan sprake zijn van een constitutionele aanleg, bijvoorbeeld bij mensen die vanaf jonge leeftijd gevoelig zijn voor astma, hooikoorts, eczeem of andere allergische klachten. Hierbij wordt vooral gekeken naar de constitutionele basis van het Long- en Niersysteem.

Ook terugkerende luchtweginfecties of een infectie waarvan iemand niet volledig herstelt, kunnen volgens TCM de luchtwegen langdurig gevoeliger maken. Daarnaast kunnen langdurige overbelasting, onvoldoende herstel, stress en emotionele spanning een rol spelen.

Voeding wordt vooral relevant wanneer gemakkelijk veel slijm ontstaat. Bij sommige mensen kunnen bepaalde voedingsmiddelen bovendien astmatische of allergische luchtwegklachten uitlokken. Ook langdurige blootstelling aan rook, stof, schimmels, pollen, chemicaliën of andere irriterende stoffen kan bijdragen aan terugkerende klachten.

Wat kan acupunctuur doen bij piepende ademhaling?

De behandeling hangt sterk af van het moment waarop iemand wordt behandeld. Tijdens een periode met duidelijke piepende ademhaling ligt de nadruk vooral op het vrijer maken van de ademhaling en het verminderen van factoren die de luchtwegen volgens TCM blokkeren. Tussen aanvallen door verschuift de aandacht naar de onderliggende gevoeligheid en het verminderen van de kans op nieuwe episodes.

Afhankelijk van het klachtenbeeld kan acupunctuur gericht zijn op:

de ademhaling ondersteunen en de dalende beweging van Long-Qi herstellen;
spanning en obstructie in de borst verminderen;
Slijm verminderen wanneer dit de luchtwegen belemmert;
Koude of Hitte behandelen wanneer deze het acute klachtenbeeld bepalen;
Long-Qi versterken bij terugkerende luchtwegklachten en vermoeidheid;
de Milt ondersteunen wanneer veel Slijm samengaat met spijsverteringsklachten;
de Nieren ondersteunen bij langdurige of constitutionele zwakte;
spanning reguleren wanneer stress of emoties de ademhaling duidelijk beïnvloeden.

Acupunctuur vervangt bij astma of andere longaandoeningen geen noodzakelijke inhalatiemedicatie of andere reguliere behandeling.

Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen bij piepende ademhaling?

Chinese kruiden worden eveneens afgestemd op zowel de actuele klachten als de onderliggende aanleg. Tijdens een acute verergering kan een andere kruidenbehandeling nodig zijn dan in een rustige periode.

Afhankelijk van het klachtenbeeld kan de behandeling gericht zijn op:

de luchtwegen openen en de ademhaling ondersteunen;
Slijm oplossen en gemakkelijker laten afvoeren;
Koude verdrijven bij een koud klachtenbeeld met bijvoorbeeld helder of wit slijm;
Hitte verminderen bij een warm klachtenbeeld met bijvoorbeeld geel slijm, dorst of een warm gevoel;
achtergebleven klachten na een luchtweginfectie behandelen;
Long- en Milt-Qi versterken bij terugkerende klachten en slijmvorming;
de constitutionele basis ondersteunen bij langdurige of vanaf jonge leeftijd bestaande klachten;
Yin voeden wanneer chronische klachten samengaan met droogte en tekenen van Hitte.

Kruiden kunnen dagelijks tussen behandelingen door worden gebruikt en zijn daardoor vooral bij terugkerende of chronische klachten een mogelijke aanvulling.

Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar piepende ademhaling?

Binnen TCM wordt piepende ademhaling vooral gekoppeld aan het Longsysteem. De Longen zijn volgens deze theorie verantwoordelijk voor een vrije verspreiding van Qi in de borst en voor een dalende beweging die een rustige ademhaling ondersteunt. Wanneer deze beweging wordt geblokkeerd of te zwak is, kan Qi zich in de borst ophopen. Dat kan zich uiten als benauwdheid, druk op de borst, hoesten en piepende ademhaling.

De oorzaak daarvan kan heel verschillend zijn. Tijdens een acute aanval kan bijvoorbeeld Koude, Hitte of Slijm de normale Longfunctie blokkeren. Stress kan de vrije beweging van Qi verstoren en daardoor een gevoel van beklemming veroorzaken.

Bij terugkerende klachten wordt daarnaast gekeken naar de Milt en Nieren. De Milt speelt binnen TCM een rol bij de verwerking en verdeling van vocht. Wanneer deze functie verzwakt is, kan gemakkelijker Slijm ontstaan dat zich in de Longen ophoopt. De Nieren ondersteunen volgens TCM de ademhaling op een dieper, constitutioneel niveau.

Bij mensen met een allergische of atopische aanleg kan die constitutionele achtergrond extra belangrijk zijn. Wanneer astma, hooikoorts of eczeem bijvoorbeeld al vanaf de jeugd aanwezig is, wordt binnen TCM onder andere gekeken naar de constitutionele basis van het Long- en Niersysteem. Ontstaan allergische luchtwegklachten pas later, dan kan ook een eerder doorgemaakte luchtweginfectie of langdurige irritatie van de luchtwegen een rol spelen.

Een herkenbare combinatie van klachten en symptomen wordt binnen TCM een patroon genoemd. De patroonnaam beschrijft dus vooral hoe de klacht zich bij iemand presenteert en welke onderliggende functies daarbij verstoord lijken te zijn. Hieronder worden de meest voorkomende patronen besproken. Andere patronen zijn mogelijk, meerdere patronen kunnen tegelijk voorkomen en niet iedereen met hetzelfde patroon heeft alle genoemde symptomen. Het patroon wordt vastgesteld op basis van het totale klachtenbeeld.

Wat is een TCM-orgaansysteem?

Lees meer in TCM Basisinformatie

Wat is een TCM-patroon?

Lees meer in TCM Basisinformatie

---

Meest voorkomende TCM-patronen

Koude

Bij dit acute patroon zijn de luchtwegen volgens TCM vernauwd en wordt de normale beweging van Long-Qi belemmerd. De term Koude beschrijft vooral de manier waarop de klachten zich presenteren. Een aanval kan bijvoorbeeld worden uitgelokt door een luchtweginfectie, temperatuurverandering, inspanning of blootstelling aan irriterende deeltjes.