Verminderde of geen eetlust
Een verminderde eetlust betekent dat u minder behoefte heeft om te eten dan normaal. Soms is de eetlust alleen wat afgenomen, terwijl bij volledig verlies van eetlust vrijwel geen behoefte aan eten meer bestaat. Dit kan tijdelijk voorkomen, bijvoorbeeld tijdens een infectie of herstelperiode, maar kan ook langere tijd aanhouden.
Een verminderde eetlust kan samengaan met klachten zoals een opgeblazen gevoel, misselijkheid, vermoeidheid of snel vol zitten. Langdurig weinig eten kan uiteindelijk leiden tot gewichtsverlies en tekorten aan voedingsstoffen. Het is daarom belangrijk om bij aanhoudend of onverklaard verlies van eetlust naar de oorzaak te kijken.
Binnen de Chinese geneeskunde wordt vooral gekeken naar de werking van de spijsvertering en naar andere factoren die de eetlust kunnen verstoren. Acupunctuur en Chinese kruiden worden vervolgens afgestemd op het onderliggende TCM-patroon.
Westerse aandoeningen en mogelijke oorzaken
Een verminderde eetlust is een symptoom en kan veel verschillende oorzaken hebben. Tijdens een acute infectie is tijdelijk minder trek bijvoorbeeld heel normaal. Ook tijdens het herstel na een ernstige ziekte, operatie of andere lichamelijke belasting kan de eetlust verminderd zijn.
Andere mogelijke oorzaken zijn onder meer:
- maag- en darmklachten, zoals misselijkheid, reflux of een opgeblazen gevoel;
- infecties en andere lichamelijke aandoeningen;
- bijwerkingen van medicijnen;
- langdurige stress, spanning of somberheid;
- veranderingen in smaak of reuk;
- zwangerschap;
- chronische ziekte of herstel na ziekte.
Het is belangrijk om verlies van eetlust te onderscheiden van snel verzadigd zijn. Hierbij is er aanvankelijk wel eetlust, maar zit iemand na een kleine hoeveelheid voedsel al vol. Ook voedselaversie, waarbij bepaalde voedingsmiddelen tegenstaan of misselijkheid veroorzaken, is iets anders.
Een gebrek aan eetlust is bovendien niet hetzelfde als anorexia nervosa. Bij anorexia nervosa is er sprake van een eetstoornis en niet simpelweg van een lichamelijk verminderd hongergevoel.
Bij onverklaard of langdurig verlies van eetlust, duidelijk gewichtsverlies of andere opvallende klachten is medisch onderzoek belangrijk.
Mogelijke oorzaken
De eetlust kan worden beïnvloed door zowel lichamelijke als mentale factoren. Een acute ziekte kan de behoefte aan voedsel tijdelijk verminderen. Meestal herstelt de eetlust vanzelf wanneer iemand beter wordt.
Bij langdurige klachten kunnen problemen van de maag en darmen een rol spelen. Een opgeblazen of zwaar gevoel, misselijkheid, reflux of snel vol zitten kan ervoor zorgen dat eten minder aantrekkelijk wordt.
Ook langdurige stress en emotionele spanning kunnen de eetlust beïnvloeden. Bij sommige mensen neemt de eetlust tijdens stress juist toe, terwijl anderen nauwelijks trek hebben. Wanneer iemand langere tijd onvoldoende eet, kan dit de spijsvertering en algemene conditie verder verzwakken.
Wat kan acupunctuur doen bij verminderde eetlust?
Binnen de Chinese geneeskunde worden Maag en Milt gezien als belangrijke onderdelen van de spijsvertering. Wanneer hun functie verzwakt of verstoord raakt, kan de eetlust afnemen. Maar ook spanning, ophoping van vocht of slijm en herstel na een ziekte kunnen volgens TCM de normale spijsverteringsfunctie hinderen.
De behandeling wordt daarom niet alleen gericht op het stimuleren van de eetlust, maar vooral op de oorzaak waardoor deze verminderd is.
Afhankelijk van het patroon kan acupunctuur gericht zijn op:
- De spijsverteringsfunctie van Milt en Maag ondersteunen\
- De beweging van Qi in de buik verbeteren bij een vol of opgeblazen gevoel\
- Damp en Flegma verminderen wanneer deze de spijsvertering belemmeren\
- Lever-Qi reguleren wanneer stress of spanning duidelijk invloed heeft op de eetlust\
- Maag-Yin voeden bij droogte en langdurige maagklachten\
- Het herstel van de spijsvertering ondersteunen na ziekte
Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen bij verminderde eetlust?
Chinese kruiden worden, net als acupunctuur, gekozen op basis van het onderliggende patroon. Alleen proberen de eetlust te stimuleren is vanuit TCM niet altijd voldoende. Er wordt gekeken waarom de normale behoefte aan voedsel verminderd is.
Bij een zwakke spijsvertering kan de behandeling bijvoorbeeld gericht zijn op het versterken van Milt en Maag. Bij een zwaar en opgeblazen gevoel kan juist het verminderen van Damp of Flegma belangrijker zijn. Wanneer stress duidelijk invloed heeft op de eetlust, kan het reguleren van de Qi centraal staan.
Afhankelijk van het patroon kan kruidengeneeskunde gericht zijn op:
- Milt en Maag versterken\
- De spijsvertering en eetlust ondersteunen\
- Damp en Flegma verminderen\
- Vastzittende Qi reguleren bij stressgerelateerde klachten\
- Hitte verminderen wanneer deze na ziekte is achtergebleven\
- Maag-Yin voeden bij langdurige droogte en irritatie
Kruiden kunnen dagelijks tussen acupunctuurbehandelingen door worden gebruikt en worden aangepast wanneer het klachtenbeeld verandert.
Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar verminderde eetlust?
Binnen de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) zijn vooral de Milt en Maag belangrijk voor een gezonde eetlust en spijsvertering.
De Maag ontvangt het voedsel en begint met de verwerking ervan. De Milt staat binnen TCM voor een breder functioneel systeem dat betrokken is bij het omzetten van voeding in energie en voedingsstoffen. Een goede eetlust wordt daarom gezien als een teken dat deze spijsverteringsfuncties goed samenwerken.
Wanneer de Milt verzwakt is, kan de eetlust afnemen en kunnen klachten ontstaan zoals vermoeidheid, een opgeblazen gevoel en losse ontlasting. Ook Damp en Flegma kunnen de normale spijsvertering belemmeren en een zwaar of vol gevoel veroorzaken.
Daarnaast speelt de Lever een rol. Binnen TCM helpt Lever-Qi bij een soepele beweging en regulatie in het lichaam. Langdurige frustratie, spanning en stress kunnen deze beweging verstoren. Hierdoor kan ook de functie van Milt en Maag worden beïnvloed en kan de eetlust wisselen met de emotionele toestand.
Bij langdurige maagklachten kan juist een tekort aan Maag-Yin ontstaan. Yin staat hierbij onder andere voor de voedende en bevochtigende aspecten van de Maag.
Meer uitleg over Qi, Yin, Damp, Flegma en de verschillende orgaansystemen vindt u bij TCM Basisinformatie.
Een herkenbare combinatie van klachten en symptomen wordt binnen TCM een TCM-patroon genoemd. Hieronder worden alleen de meest voorkomende patronen besproken. Andere patronen zijn mogelijk en meerdere patronen kunnen tegelijkertijd voorkomen. Daardoor kunt u zich in meerdere beschrijvingen herkennen. Niet iedereen met hetzelfde patroon heeft bovendien alle genoemde symptomen. Het patroon wordt vastgesteld op basis van het totale klachtenbeeld.
Een TCM-orgaansysteem omvat meer dan alleen het lichamelijke orgaan met dezelfde naam. Het beschrijft een geheel van functies en onderlinge relaties. De TCM-Milt heeft bijvoorbeeld een belangrijke functie bij de verwerking van voeding en vloeistoffen.
Een TCM-patroon is een herkenbare combinatie van klachten en lichamelijke kenmerken die aangeeft welke verstoring volgens de Chinese geneeskunde op de voorgrond staat. De behandeling wordt hierop afgestemd.
Meest voorkomende TCM-patronen
Milt-Qi- of Milt-Yang-Leegte
Een verzwakking van Milt-Qi is volgens TCM een van de meest voorkomende oorzaken van een verminderde eetlust. De spijsvertering heeft onvoldoende kracht om voeding goed te verwerken. Bij een sterkere verzwakking kan ook Milt-Yang tekortschieten, waarbij daarnaast duidelijke tekenen van Kou ontstaan.
Veel voorkomende symptomen: weinig of geen eetlust, vermoeidheid, een opgeblazen gevoel, losse ontlasting of diarree en soms lichte vochtophoping. Bij Milt-Yang-Leegte kunnen ook kouwelijkheid, koude handen en voeten, onverteerde voedselresten in de ontlasting en buikpijn die verbetert door warmte voorkomen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: functionele spijsverteringsklachten, verminderde eetlust tijdens langdurig herstel en sommige vormen van chronische diarree.
Achtergebleven Damp of Hitte na ziekte
Na een infectie of andere acute ziekte kan de eetlust soms langer verminderd blijven, ook wanneer iemand zich verder grotendeels hersteld voelt. Binnen TCM kan dit worden verklaard doordat een deel van de verstoring na de ziekte is achtergebleven en de normale werking van Milt en Maag blijft hinderen.
Veel voorkomende symptomen: verminderde eetlust na een recente ziekte, een zwaar gevoel in het lichaam, vermoeidheid, een zwaar of mistig gevoel in het hoofd en soms misselijkheid of een opgeblazen gevoel. Afhankelijk van het patroon kunnen ook restverschijnselen zoals een wisselend warm en koud gevoel voorkomen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: verminderde eetlust tijdens herstel na een maag-darminfectie, luchtweginfectie of andere acute ziekte.
Flegma-Damp
Bij Flegma-Damp is er volgens TCM een ophoping ontstaan die de normale beweging en verwerking in de spijsvertering belemmert. Hierdoor kan iemand nauwelijks trek hebben terwijl de buik tegelijkertijd zwaar of vol aanvoelt.
Veel voorkomende symptomen: verminderde eetlust, een duidelijk vol of opgeblazen gevoel in maag en buik, verminderde smaak, vermoeidheid, slaperigheid, een zwaar gevoel in het lichaam en een mistig of moeilijk te concentreren gevoel in het hoofd. Soms is er ook een beklemmend gevoel op de borst.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: functionele dyspepsie en chronische spijsverteringsklachten waarbij een vol of zwaar gevoel op de voorgrond staat.
Lever-Qi-Stagnatie
Bij dit patroon is er een duidelijke relatie tussen de eetlust en de emotionele toestand. Stress, frustratie of langdurige spanning verstoort volgens TCM de vrije beweging van Lever-Qi. Dit kan vervolgens de normale werking van Milt en Maag hinderen.
Veel voorkomende symptomen: wisselende of verminderde eetlust tijdens perioden van stress, een gespannen of opgeblazen gevoel in maag en buik, veel zuchten, boeren, indigestie en soms reflux. De stoelgang kan traag zijn of juist wisselen tussen constipatie en diarree. Prikkelbaarheid of somberheid kan eveneens voorkomen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: stressgerelateerde verminderde eetlust, functionele dyspepsie en prikkelbaredarmsyndroom.
Maag-Yin-Leegte
Bij langdurige maagklachten kan volgens TCM de voedende en bevochtigende functie van de Maag verzwakken. De eetlust is dan verminderd, maar het klachtenbeeld is anders dan bij een zwakke en koude spijsvertering.
Veel voorkomende symptomen: langdurig slechte eetlust, een vaag ongemakkelijk of licht branderig gevoel in de bovenbuik, droge mond of keel, dorst, droge ontlasting of constipatie en soms lichte misselijkheid of brandend maagzuur. Gewichtsverlies kan voorkomen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: chronische gastritis, gastro-oesofageale reflux (GERD) en maagzweerklachten.
Wat kunt u zelf doen?
Wanneer u weinig eetlust heeft, kunnen meerdere kleine maaltijden soms gemakkelijker zijn dan enkele grote maaltijden. Kies vooral voeding die goed wordt verdragen en voldoende voedingsstoffen levert. Tijdens herstel na ziekte kunnen eenvoudig verteerbare, voedzame maaltijden prettiger zijn voor de spijsvertering.
Probeer regelmatig te eten zonder uzelf te dwingen grote hoeveelheden te nemen. Wanneer spanning duidelijk invloed heeft op uw eetlust, kunnen ontspanning, beweging en voldoende rust eveneens belangrijk zijn.
Bij langdurig weinig eten of onbedoeld gewichtsverlies is het verstandig niet alleen naar het stimuleren van de eetlust te kijken, maar ook naar de onderliggende oorzaak en of u voldoende energie en voedingsstoffen binnenkrijgt.
Prognose
Hoe snel de eetlust herstelt hangt sterk af van de oorzaak. Bij een tijdelijke vermindering tijdens of kort na een acute ziekte kan de eetlust vanzelf terugkeren wanneer het lichaam herstelt. Wanneer de klachten samenhangen met langdurige spijsverteringsproblemen, een duidelijke verzwakking of chronische stress kan meer tijd nodig zijn.
In de beginfase kan bijvoorbeeld eenmaal per week behandeld worden. Bij ernstigere klachten kan tijdelijk een hogere frequentie passend zijn. Wanneer de eetlust en bijkomende klachten verbeteren, kan de behandelfrequentie worden afgebouwd. Dit zijn richtlijnen; het behandelplan wordt altijd aangepast aan de individuele situatie.
Contact
Heeft u al langere tijd weinig of geen eetlust en wilt u weten of acupunctuur of Chinese kruidengeneeskunde iets voor uw klachten kan betekenen? Neem gerust contact op. Tijdens de intake bespreken we uw eetlust, spijsvertering, algemene gezondheid en eventuele andere klachten om te beoordelen welke behandeling bij uw situatie past.