Bovenrugpijn
Bovenrugpijn is pijn in het gebied tussen de onderkant van de nek en de onderrug, vaak rond of tussen de schouderbladen. De pijn kan aan één kant zitten of over een groter deel van de bovenrug worden gevoeld. Soms ontstaat de klacht plotseling na een verkeerde beweging, blessure of intensieve belasting, maar vaak ontwikkelt deze zich geleidelijk.
Langdurig zitten, beeldschermwerk, herhaalde bewegingen en spierspanning kunnen een rol spelen. De pijn kan zeurend, drukkend of scherp zijn en samengaan met stijfheid of gespannen spieren. Soms zijn bewegingen van de nek, schouders of romp pijnlijk.
Acupunctuur en Chinese kruidengeneeskunde kunnen worden ingezet om pijn en spierspanning te verminderen en het herstel te ondersteunen. Daarbij wordt gekeken naar de plaats en het karakter van de pijn, hoe de klacht is ontstaan en welke factoren deze beïnvloeden.
Westerse aandoeningen waarbij bovenrugpijn kan voorkomen
Bovenrugpijn is een symptoom en kan verschillende oorzaken hebben. Vaak gaat het om klachten vanuit spieren, gewrichten of andere structuren van de bovenrug. Mogelijke oorzaken en diagnoses zijn:
- spier- en myofasciale pijn;
- overbelasting van spieren en andere weefsels;
- klachten van de borstwervelkolom of ribgewrichten;
- artrose en andere leeftijdsgebonden veranderingen van de wervelkolom;
- een tussenwervelschijfprobleem in de borstwervelkolom;
- klachten na een val, ongeval of sportblessure;
- pijn die vanuit de nek naar de bovenrug of schouderbladen uitstraalt.
Er hoeft niet altijd een specifieke aandoening te worden vastgesteld. Bovenrugpijn komt regelmatig voor zonder dat één duidelijke beschadiging of afwijking de klachten volledig verklaart.
Mogelijke oorzaken
Een veelvoorkomende oorzaak van bovenrugpijn is langdurige of herhaalde belasting. Denk aan lang zitten, beeldschermwerk, veel in dezelfde houding werken of sporten waarbij de spieren rond de schouderbladen en borstwervelkolom intensief worden belast.
Ook een plotselinge beweging, val, botsing of ander trauma kan klachten veroorzaken. Spanning en stress kunnen bijdragen wanneer de spieren rond nek, schouders en bovenrug langdurig aangespannen blijven.
Bij aanhoudende klachten kunnen ook verminderde mobiliteit van de borstwervelkolom, onvoldoende spierkracht of een eerdere blessure een rol spelen.
Wat kan acupunctuur doen bij bovenrugpijn?
Bij acupunctuur wordt gekeken naar de plaats van de pijn, het karakter van de klachten en welke bewegingen of omstandigheden invloed hebben. Ook spierspanning, stijfheid, eventuele uitstraling en de duur van de klachten worden meegenomen.
Acupunctuur kan onder andere gericht zijn op:
- pijn en gevoeligheid in de bovenrug verminderen;
- spanning in de spieren rond de wervelkolom en schouderbladen verminderen;
- stijfheid verminderen en de beweeglijkheid van de bovenrug ondersteunen;
- het herstel na overbelasting of een blessure ondersteunen;
- spanning behandelen wanneer stress duidelijk invloed heeft op de klachten;
- langdurige of terugkerende bovenrugklachten ondersteunen.
Afhankelijk van de oorzaak kan acupunctuur worden gecombineerd met bijvoorbeeld fysiotherapie, oefentherapie, massage of gerichte kracht- en mobiliteitsoefeningen.
Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen bij bovenrugpijn?
Chinese kruiden kunnen als aanvulling op acupunctuur worden gebruikt, vooral wanneer bovenrugpijn langdurig aanwezig is, regelmatig terugkeert of onderdeel is van een breder klachtenbeeld. Kruiden kunnen dagelijks tussen de behandelingen door worden gebruikt.
Afhankelijk van het onderliggende patroon kan Chinese kruidengeneeskunde gericht zijn op:
- de lokale doorstroming ondersteunen bij scherpe, plaatselijke of hardnekkige pijn;
- pijn en stijfheid behandelen wanneer kou of vochtig weer de klachten verergert;
- spanning reguleren wanneer stress en gespannen nek-, schouder- en rugspieren een duidelijke rol spelen;
- het herstel ondersteunen wanneer klachten na een blessure blijven bestaan;
- de algemene belastbaarheid ondersteunen wanneer vermoeidheid en langzaam herstel samengaan met de pijn.
Kruiden zijn niet bij iedere vorm van bovenrugpijn nodig. Bij voornamelijk lokale klachten kan de nadruk bijvoorbeeld liggen op acupunctuur, beweging en het aanpakken van factoren die de bovenrug blijven belasten.
Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar bovenrugpijn?
Binnen de westerse geneeskunde wordt onder andere gekeken naar spieren, gewrichten, wervels, zenuwen en andere structuren die de pijn kunnen veroorzaken. De traditionele Chinese geneeskunde (TCM) kijkt daarnaast naar het karakter van de pijn en naar omstandigheden waardoor de klachten ontstaan of blijven bestaan.
Bij bovenrugpijn staan vooral de meridianen en de doorstroming van Qi en Bloed centraal. Meridianen worden binnen TCM gezien als verbindingen door het lichaam waarlangs Qi en Bloed circuleren. Over de bovenrug en rond de schouderbladen lopen verschillende meridianen. De precieze plaats van de pijn kan daarom mede bepalen welke gebieden tijdens de behandeling aandacht krijgen.
Een belangrijk uitgangspunt binnen TCM is dat pijn ontstaat wanneer de vrije doorstroming wordt belemmerd. Overbelasting en langdurige spierspanning kunnen een relatief milde stagnatie veroorzaken. Na een val, botsing of andere blessure kan de plaatselijke stagnatie sterker zijn. Kou en vocht kunnen volgens TCM eveneens bijdragen aan pijn en stijfheid.
Bij bovenrugpijn kan ook de invloed van spanning en emoties relevant zijn. Wanneer de klachten bijvoorbeeld duidelijk toenemen tijdens perioden van stress en samengaan met gespannen nek- en schouderspieren, wordt gekeken of de vrije beweging van Qi hierdoor wordt beïnvloed.
Bij langdurige of terugkerende klachten wordt daarnaast gekeken naar de algemene belastbaarheid. Wanneer de pijn vooral optreedt bij vermoeidheid en verbetert door rust, kan volgens TCM een onderliggende deficiëntie bijdragen aan het in stand houden van de klachten.
Een herkenbare combinatie van dergelijke kenmerken wordt een TCM-patroon genoemd. Meerdere mensen met pijn tussen de schouderbladen kunnen daardoor een andere behandeling krijgen.
Hieronder worden alleen de meest voorkomende patronen besproken. Andere patronen zijn mogelijk en meerdere patronen kunnen tegelijkertijd voorkomen. Niet iedereen met hetzelfde patroon heeft alle genoemde symptomen. Het patroon wordt vastgesteld op basis van het totaalbeeld van uw klachten.
Wat is een meridiaan?
Meest voorkomende TCM-patronen bij bovenrugpijn
Qi- en Bloedstagnatie
Bij Qi- en Bloedstagnatie is de lokale doorstroming in de bovenrug belemmerd. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan door langdurige belasting, herhaalde bewegingen of gespannen spieren.
Veel voorkomende symptomen: zeurende, drukkende of trekkende pijn, spanning rond de schouderbladen, stijfheid en pijn die door bepaalde houdingen of bewegingen wordt beïnvloed. Bewegen, warmte of massage kan soms verlichting geven.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: myofasciale pijn, spiergerelateerde bovenrugpijn en overbelastingsklachten.
Bloedstase
Bij Bloedstase is de plaatselijke stagnatie sterker en hardnekkiger. Dit patroon kan ontstaan na een val, botsing, whiplash of andere blessure, maar ook wanneer lokale pijn lange tijd blijft bestaan.
Veel voorkomende symptomen: scherpe of stekende pijn, een duidelijk afgebakende pijnplek, sterke gevoeligheid bij druk en pijn die ook in rust aanwezig kan zijn. De klachten kunnen 's nachts duidelijker worden.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: bovenrugpijn na een ongeval of sportblessure en langdurige lokale pijn na eerder letsel.
Wind-Koude-Damp
Volgens TCM kunnen kou en vocht de vrije beweging in spieren en gewrichten belemmeren. Dit patroon past vooral wanneer temperatuur en weersomstandigheden duidelijk invloed hebben op de bovenrug.
Veel voorkomende symptomen: pijn en stijfheid, een koud of zwaar gevoel in de bovenrug, verergering bij koud of vochtig weer en verbetering door warmte en rustig bewegen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: langdurige spier- en gewrichtsklachten en artrose waarbij kou en stijfheid een duidelijke rol spelen.
Lever Qi-stagnatie
Bij Lever Qi-stagnatie verloopt de beweging van Qi volgens TCM minder soepel. Bij bovenrugpijn is dit vooral relevant wanneer stress of emotionele spanning duidelijk samengaat met spierspanning.
Veel voorkomende symptomen: gespannen nek-, schouder- en bovenrugspieren, drukkende of trekkende pijn, wisselende klachten en verergering tijdens perioden van stress. Hoofdpijn, kaakspanning, prikkelbaarheid of een onrustige slaap kunnen tegelijkertijd voorkomen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: aspecifieke bovenrugpijn en myofasciale nek-, schouder- en bovenrugklachten waarbij spanning een duidelijke rol speelt.
Qi- en Bloeddeficiëntie
Bij langdurige of terugkerende klachten kan volgens TCM onvoldoende Qi en Bloed bijdragen aan een verminderde voeding en belastbaarheid van spieren en andere weefsels. De pijn staat dan minder op zichzelf en gaat meestal samen met algemene klachten.
Veel voorkomende symptomen: zeurende of terugkerende bovenrugpijn die erger wordt bij vermoeidheid of langdurige belasting, verbetering door rust, vermoeidheid, spierzwakte en een verminderd herstelvermogen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: langdurige aspecifieke bovenrugpijn en terugkerende spierklachten waarbij vermoeidheid en verminderde belastbaarheid op de voorgrond staan.
Prognose
Hoe snel bovenrugpijn verbetert, hangt af van de oorzaak, de duur en ernst van de klachten en factoren die de bovenrug blijven belasten. Acute spier- of overbelastingsklachten kunnen relatief snel herstellen. Langdurige klachten, klachten na een ongeval of problemen waarbij belasting, houding en spierspanning een belangrijke rol blijven spelen, vragen doorgaans meer tijd.
In de beginfase wordt vaak ongeveer één keer per week behandeld. Bij acute of hevige klachten kan tijdelijk twee tot drie keer per week behandelen passend zijn. Wanneer de pijn en stijfheid afnemen, kan de frequentie meestal worden afgebouwd. Dit zijn richtlijnen; het behandelverloop wordt afgestemd op uw situatie.
Bij terugkerende klachten is het belangrijk om ook factoren zoals beweging, kracht, werkhouding en dagelijkse belasting mee te nemen.
Wanneer is medisch onderzoek belangrijk?
Bovenrugpijn ontstaat vaak vanuit spieren of gewrichten, maar pijn in dit gebied kan soms afkomstig zijn van structuren buiten de rug. Daarom is het belangrijk om bij bepaalde klachten niet uitsluitend van een spier- of rugprobleem uit te gaan.
Zoek direct medische hulp bij plotselinge bovenrugpijn in combinatie met pijn of druk op de borst, benauwdheid, zweten, misselijkheid, flauwvallen of pijn die uitstraalt naar arm, kaak of rug.
Medische beoordeling is ook belangrijk bij hevige pijn na een ongeval, toenemend krachtsverlies of gevoelsstoornissen, koorts of ernstig ziek zijn, onverklaard gewichtsverlies of nieuwe hevige pijn die niet door houding of beweging wordt beïnvloed.
Ook wanneer bovenrugpijn aanhoudt of duidelijk verergert zonder bekende oorzaak, is het verstandig om de oorzaak te laten beoordelen.
Contact
Heeft u last van bovenrugpijn en wilt u weten of acupunctuur iets voor u kan betekenen?
Tijdens een eerste consult bespreken we uitgebreid uw klachten, medische voorgeschiedenis en factoren die mogelijk invloed hebben op de pijn. Op basis daarvan wordt een behandelplan opgesteld dat aansluit bij uw situatie.
U kunt direct online een afspraak maken of contact opnemen voor meer informatie.