Hielpijn
Hielpijn kan lopen, staan en sporten behoorlijk belemmeren. Een bekend voorbeeld is pijn onder de hiel bij de eerste stappen in de ochtend of na een periode van rust. Bij anderen ontstaat de pijn juist tijdens of na langdurig staan, wandelen of sporten. De hiel kan scherp, stekend of zeurend aanvoelen en soms is er ook sprake van stijfheid, zwelling of een branderig gevoel.
De oorzaak kan liggen in overbelasting van de peesplaat onder de voet, de achillespees of andere structuren rond de hiel. Soms speelt een blessure of aandoening mee.
Acupunctuur en Chinese kruidengeneeskunde kunnen worden ingezet om pijn te verminderen en het herstel te ondersteunen. De behandeling wordt afgestemd op de oorzaak, het karakter en de duur van uw klachten en kan worden gecombineerd met bijvoorbeeld oefeningen, fysiotherapie, podotherapie of aanpassingen in belasting en schoeisel.
Westerse aandoeningen waarbij hielpijn kan voorkomen
Hielpijn is een symptoom en kan verschillende oorzaken hebben. Veelvoorkomende aandoeningen zijn:
- fasciitis plantaris: irritatie van de peesplaat onder de voet, vaak met pijn onder of aan de binnenzijde van de hiel;
- hielspoor: een botuitsteeksel aan het hielbeen dat regelmatig samen voorkomt met fasciitis plantaris, maar niet altijd klachten veroorzaakt;
- achillespeesklachten, waaronder klachten bij de aanhechting van de achillespees aan het hielbeen;
- slijmbeursontsteking rond de achterzijde van de hiel;
- kneuzing, stressfractuur of ander letsel;
- jicht of ontstekingsreuma.
Niet bij iedereen met hielpijn wordt een specifieke aandoening vastgesteld. Ook overbelasting van spieren, pezen en bindweefsel rond de voet en enkel kan klachten veroorzaken.
Mogelijke oorzaken
Overbelasting is een veelvoorkomende oorzaak van hielpijn. De klachten kunnen ontstaan na een plotselinge toename van wandelen, hardlopen of sporten, maar ook door langdurig staan of steeds dezelfde belasting.
Ook de stand en beweeglijkheid van de voet en enkel kunnen invloed hebben. Platvoeten, een hoge voetboog, beperkte beweeglijkheid van de enkel, gespannen kuitspieren en minder passend schoeisel kunnen de belasting op de hiel veranderen.
Daarnaast kunnen leeftijd, lichaamsgewicht, een eerdere blessure en bepaalde aandoeningen zoals diabetes, jicht of ontstekingsreuma bijdragen aan het ontstaan of aanhouden van hielklachten.
Wat kan acupunctuur doen bij hielpijn?
Bij acupunctuur wordt gekeken naar de precieze plaats en het karakter van de pijn, wanneer deze optreedt en welke belasting of andere factoren ermee samenhangen. Ook de spanning en beweeglijkheid van de voet, enkel en kuit kunnen worden meegenomen. De behandeling kan tijdens het herstel worden aangepast.
Acupunctuur kan onder andere gericht zijn op:
- pijn en gevoeligheid rond de hiel verminderen;
- spanning in de voet en kuit verminderen;
- stijfheid verminderen en de beweeglijkheid van voet en enkel ondersteunen;
- het herstel na overbelasting of een blessure ondersteunen;
- de belastbaarheid van de voet geleidelijk helpen verbeteren;
- langdurige of terugkerende hielklachten ondersteunen.
Bij mechanische oorzaken blijft het belangrijk om ook naar belasting, schoeisel, voetstand en oefeningen te kijken. Acupunctuur kan daarom worden gecombineerd met bijvoorbeeld fysiotherapie, podotherapie en een geleidelijke opbouw van sport- of wandelbelasting.
Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen bij hielpijn?
Chinese kruiden kunnen als aanvulling op acupunctuur worden gebruikt, vooral wanneer hielpijn langdurig aanwezig is, regelmatig terugkomt of onderdeel is van een breder klachtenbeeld. Omdat kruiden dagelijks worden ingenomen, kunnen ze ook tussen de acupunctuurbehandelingen door ondersteuning bieden.
Afhankelijk van het onderliggende patroon kan Chinese kruidengeneeskunde gericht zijn op:
- de doorstroming rond de hiel ondersteunen bij scherpe, plaatselijke of hardnekkige pijn;
- pijn en stijfheid behandelen wanneer kou of vochtig weer de klachten duidelijk verergert;
- warmte en zwelling behandelen wanneer een ontstekingsachtig beeld op de voorgrond staat;
- het herstel van spieren en pezen ondersteunen na overbelasting of een blessure;
- de algemene belastbaarheid en het herstel ondersteunen bij langdurige of terugkerende klachten.
De samenstelling wordt afgestemd op uw klachten en algemene gezondheid en kan gedurende het behandeltraject worden aangepast. Kruiden zijn niet bij iedere vorm van hielpijn nodig; bij een voornamelijk lokale of mechanische klacht kan de nadruk bijvoorbeeld liggen op acupunctuur, oefeningen en het aanpassen van de belasting.
Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar hielpijn?
Binnen de westerse geneeskunde wordt gekeken welke structuur of aandoening de hielpijn kan verklaren, zoals fasciitis plantaris, een achillespeesprobleem of een blessure. De traditionele Chinese geneeskunde (TCM) kijkt daarnaast naar het karakter van de pijn en naar de omstandigheden waardoor de klacht is ontstaan of blijft bestaan.
Bij pijnklachten staan vooral de meridianen en de doorstroming van Qi en Bloed centraal. Meridianen worden binnen TCM gezien als verbindingen door het lichaam waarlangs Qi en Bloed circuleren. Rond de hiel lopen onder andere de Blaas- en Niermeridiaan. De precieze plaats van de pijn kan daarom mede bepalen welke meridianen tijdens de behandeling aandacht krijgen.
Een belangrijk uitgangspunt binnen TCM is dat pijn ontstaat wanneer de vrije doorstroming in een gebied wordt belemmerd. Na overbelasting kan deze verstoring relatief mild zijn, terwijl na een blessure of bij langdurige klachten een sterkere plaatselijke stagnatie kan ontstaan. Kou en vocht kunnen volgens TCM eveneens de beweging rond spieren, pezen en gewrichten belemmeren. Bij een warme en gezwollen hiel wordt juist naar een ander patroon gekeken.
Bij langdurige hielklachten kan daarnaast worden gekeken naar de algemene ondersteuning van pezen en botten. Binnen TCM worden deze functies onder andere verbonden met de Lever- en Nierorgaansystemen. Met een TCM-orgaansysteem wordt niet alleen het anatomische orgaan bedoeld, maar een verzameling functies en onderlinge relaties binnen het lichaam. Deze patronen zijn vooral relevant wanneer hielpijn samengaat met bijvoorbeeld verminderde belastbaarheid, zwakte van knieën of enkels of lage rugklachten.
Een herkenbare combinatie van dergelijke kenmerken wordt een TCM-patroon genoemd. Twee mensen met dezelfde westerse diagnose, bijvoorbeeld fasciitis plantaris, kunnen daardoor verschillend worden behandeld.
Hieronder worden alleen de meest voorkomende patronen besproken. Andere patronen zijn mogelijk en meerdere patronen kunnen tegelijkertijd voorkomen. Niet iedereen met hetzelfde patroon heeft alle genoemde symptomen. Het patroon wordt vastgesteld op basis van het totaalbeeld van uw klachten.
Wat is een meridiaan?
Meest voorkomende TCM-patronen bij hielpijn
Qi- en Bloedstagnatie
Bij Qi- en Bloedstagnatie is de lokale doorstroming rond de hiel belemmerd. Dit komt vaak voor na overbelasting of wanneer lopen, staan of sporten steeds opnieuw dezelfde pijn uitlokt. Bij een sterkere stagnatie kan de pijn scherper en hardnekkiger worden.
Veel voorkomende symptomen: duidelijk gelokaliseerde pijn, gevoeligheid bij druk, pijn tijdens of na belasting en soms stijfheid na rust. Bij sterkere stagnatie kan de pijn scherp of stekend zijn en ook in rust aanwezig blijven.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: fasciitis plantaris, achillespeesklachten en andere overbelastingsklachten rond de hiel.
Bloedstase
Bij Bloedstase is de plaatselijke stagnatie sterker en meestal hardnekkiger. Dit patroon kan ontstaan na een val, kneuzing of andere blessure, maar ook wanneer lokale hielpijn lange tijd blijft bestaan.
Veel voorkomende symptomen: scherpe of stekende pijn, een duidelijk afgebakende pijnplek, sterke gevoeligheid bij druk en langdurige klachten na een blessure. De pijn kan ook in rust of 's nachts aanwezig zijn.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: langdurige hielklachten na trauma, kneuzingen en chronische lokale pijn na een eerdere blessure.
Wind-Koude-Damp
Volgens TCM kunnen kou en vocht de vrije beweging rond spieren, pezen en gewrichten belemmeren. Dit patroon past vooral bij hielpijn waarbij temperatuur en weersomstandigheden duidelijk invloed hebben op de klachten.
Veel voorkomende symptomen: een koude, stijve of zware hiel, pijn die erger wordt door koud of vochtig weer of koude voeten en verbetering door warmte en rustig bewegen. Soms is er lichte zwelling.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: langdurige spier-, pees- en gewrichtsklachten waarbij kou en stijfheid een duidelijke rol spelen.
Damp-Hitte
Bij Damp-Hitte staat juist een warm en ontstekingsachtig beeld op de voorgrond. De hiel kan duidelijk warm en gezwollen zijn en de pijn kan branderig of kloppend aanvoelen.
Veel voorkomende symptomen: warmte of roodheid rond de hiel, zwelling, branderige pijn en een zwaar gevoel in de voet. Warmte kan de klachten verergeren en verkoeling kan prettig aanvoelen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: sommige slijmbeursontstekingen, jicht en inflammatoire klachten rond de hiel.
Lever- en Nierdeficiëntie
Binnen TCM worden het Lever- en Nierorgaansysteem onder andere verbonden met de ondersteuning van pezen, botten en gewrichten. Dit patroon wordt vooral gezien bij langdurige hielklachten waarbij herstel en algemene belastbaarheid verminderd zijn. Lokale stagnatie kan daarbij tegelijkertijd aanwezig zijn.
Veel voorkomende symptomen: chronische zeurende hielpijn, klachten die toenemen na langdurig staan, lopen of inspanning, zwakte of stijfheid van knieën en enkels en soms lage rugklachten. Rust geeft vaak verlichting.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: langdurige fasciitis plantaris, chronische achillespeesklachten en andere terugkerende of degeneratieve klachten rond de hiel.
Prognose
Hoe snel hielpijn verbetert, hangt af van de oorzaak, de duur en ernst van de klachten en de mate waarin de hiel dagelijks wordt belast. Een recente overbelasting of lichte blessure kan relatief snel herstellen, terwijl fasciitis plantaris, langdurige achillespeesklachten of klachten die al maanden aanwezig zijn doorgaans meer tijd vragen.
In de beginfase wordt vaak ongeveer één keer per week behandeld. Bij acute of hevige klachten kan tijdelijk vaker behandelen passend zijn. Wanneer de pijn afneemt en de belastbaarheid verbetert, kan de frequentie meestal worden afgebouwd. Dit zijn richtlijnen; het behandelverloop wordt afgestemd op uw situatie.
Bij overbelastingsklachten is het belangrijk om tegelijkertijd te kijken naar schoeisel, voet- en enkelmobiliteit, oefeningen en de opbouw van staan, wandelen of sporten. Een geleidelijke verhoging van de belasting kan bijdragen aan herstel en helpen voorkomen dat de klachten terugkeren.
Wanneer is medisch onderzoek belangrijk?
Bij plotselinge ernstige hielpijn, onvermogen om normaal op de voet te staan, forse zwelling of roodheid, een wond of tekenen van infectie is medische beoordeling belangrijk. Ook bij aanhoudende onverklaarde pijn of klachten na een duidelijk trauma kan verder onderzoek nodig zijn.
Contact
Heeft u last van hielpijn en wilt u weten of acupunctuur iets voor u kan betekenen?
Tijdens een eerste consult bespreken we uitgebreid uw klachten, medische voorgeschiedenis en eventuele onderliggende factoren. Op basis daarvan wordt een behandelplan opgesteld dat aansluit bij uw situatie.
U kunt direct online een afspraak maken of contact opnemen voor meer informatie.