Bloed in de ontlasting
Bloed bij de ontlasting kan verschillende vormen hebben. Soms is er een kleine hoeveelheid helderrood bloed op het toiletpapier of aan de buitenkant van de ontlasting. Het bloed kan ook door de ontlasting gemengd zijn. Zwarte, teerachtige ontlasting kan wijzen op bloed dat hoger uit het maag-darmkanaal afkomstig is en tijdens de spijsvertering is veranderd.
De oorzaak kan relatief onschuldig zijn, bijvoorbeeld een aambei of anale fissuur, maar bloedverlies kan ook voorkomen bij ontstekingen, maag- of darmzweren, poliepen en andere aandoeningen van het maag-darmkanaal. Daarom is het belangrijk dat onverklaard of terugkerend bloedverlies medisch wordt beoordeeld.
Binnen de Chinese geneeskunde wordt vervolgens niet alleen gekeken naar het bloedverlies zelf. Ook de kleur en hoeveelheid van het bloed, de ontlasting, eventuele buikpijn en andere klachten helpen bepalen welk onderliggend TCM-patroon aanwezig is.
Mogelijke westerse oorzaken
Bloed in of bij de ontlasting kan onder andere voorkomen bij:
- aambeien
- anale fissuren
- divertikels
- darminfecties
- inflammatoire darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa
- maag- of darmzweren
- gastritis
- poliepen
- afwijkingen van bloedvaten in de darm
- tumoren van maag of darm
- bloedstollingsstoornissen
Ook bepaalde medicijnen, waaronder ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's), aspirine en antistollingsmiddelen, kunnen het risico op bloedingen in het maag-darmkanaal verhogen.
Zwarte ontlasting hoeft overigens niet altijd door bloed te worden veroorzaakt. Onder andere ijzersupplementen en bepaalde voedingsmiddelen kunnen de ontlasting donker kleuren.
Wanneer medische beoordeling belangrijk is
Bloedverlies uit het maag-darmkanaal kan in sommige situaties ernstig zijn. Chinese geneeskunde is daarom niet bedoeld als vervanging van medische diagnostiek bij onverklaard bloedverlies.
Laat bloed in de ontlasting beoordelen door een arts, zeker wanneer het voor het eerst optreedt, regelmatig terugkomt of zonder duidelijke verklaring aanwezig is.
Bij veel bloedverlies, zwarte teerachtige ontlasting, bloedbraken, ernstige buikpijn, flauwvallen, uitgesproken duizeligheid of snelle achteruitgang is snelle medische beoordeling noodzakelijk.
Wanneer de oorzaak bekend is en behandeling met Chinese geneeskunde passend is, kan acupunctuur of Chinese kruidengeneeskunde eventueel aanvullend worden ingezet.
Mogelijke oorzaken
De oorzaak bepaalt voor een belangrijk deel hoe het bloedverlies eruitziet.
Helderrood bloed ontstaat vaak laag in het maag-darmkanaal, bijvoorbeeld vanuit de anus, endeldarm of dikke darm. Bij aambeien of een fissuur zit het bloed bijvoorbeeld vaak op het toiletpapier of aan de buitenkant van de ontlasting.
Bloed dat hoger uit het spijsverteringskanaal komt, heeft langer contact met maagzuur en spijsverteringssappen. Hierdoor kan de ontlasting zeer donker of zwart en teerachtig worden.
Naast lokale afwijkingen kunnen ontstekingen, beschadiging van het slijmvlies, vaatproblemen en problemen met de bloedstolling bloedverlies veroorzaken. Bij chronisch of terugkerend bloedverlies kan uiteindelijk ook bloedarmoede ontstaan.
Wat kan acupunctuur doen?
Wanneer medisch duidelijk is waar het bloedverlies vandaan komt en acupunctuur verantwoord kan worden toegepast, wordt de behandeling afgestemd op het totale klachtenbeeld.
Binnen de Chinese geneeskunde wordt bijvoorbeeld onderscheid gemaakt tussen bloedverlies dat samenhangt met Hitte of ontstekingsachtige verschijnselen, stagnatie van de circulatie of juist een verzwakte spijsvertering.
Afhankelijk van het patroon kan de behandeling gericht zijn op:
- ✓ het verminderen van Hitte wanneer bloedverlies samengaat met branderigheid, dorst of andere warmteverschijnselen;
- ✓ het verminderen van Damp-Hitte bij bijvoorbeeld diarree, slijm, een zwaar gevoel of branderigheid rond de anus;
- ✓ het verbeteren van de circulatie van Qi en Bloed wanneer stagnatie en pijn op de voorgrond staan;
- ✓ het versterken van de Milt-Qi wanneer langdurige zwakte en een neiging tot bloedverlies samengaan;
- ✓ het ondersteunen van de spijsvertering bij chronische buik- en ontlastingsklachten.
Bij hevig of acuut bloedverlies heeft reguliere medische behandeling voorrang.
Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen?
Chinese kruiden worden eveneens gekozen op basis van het onderliggende patroon. Er bestaat daarom niet één standaard kruidenbehandeling voor bloed in de ontlasting.
Bij duidelijke Hitte worden bijvoorbeeld andere kruiden gebruikt dan bij een verzwakte Milt-Qi of Milt-Yang. Wanneer het bloedverlies samenhangt met Bloedstase, ligt de nadruk weer meer op het herstellen van de circulatie. Ook wordt rekening gehouden met bijkomende klachten zoals buikpijn, diarree, constipatie, reflux, vermoeidheid en een koud of juist warm gevoel.
De behandeling kan onder andere gericht zijn op:
- ✓ het koelen van overmatige Hitte en het verminderen van bloedverlies;
- ✓ het afvoeren van Damp-Hitte uit Maag en Darmen;
- ✓ het reguleren van de circulatie van Qi en Bloed;
- ✓ het versterken van de Milt zodat deze volgens de TCM haar functie van het ‘binnen de vaten houden’ van Bloed beter kan uitvoeren;
- ✓ het voeden van Yin wanneer langdurige droogte en Hitte het slijmvlies hebben verzwakt.
Bij bloedverlies is het extra belangrijk dat kruiden worden afgestemd op zowel de oorzaak als eventueel gebruikte medicatie, waaronder antistollingsmiddelen.
Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar bloed in de ontlasting?
De westerse geneeskunde probeert in eerste instantie vast te stellen waar het bloed vandaan komt en welke aandoening het veroorzaakt. Dat is bij bloed in de ontlasting essentieel.
De Chinese geneeskunde kijkt daarnaast naar het patroon waarin het bloedverlies optreedt. Daarbij zijn onder andere de Maag, Darmen, Milt en Lever van belang.
Bij Hitte kan Bloed volgens de TCM te sterk in beweging raken, waardoor het gemakkelijker buiten de bloedvaten treedt. Bij Damp-Hitte gaan warmteverschijnselen samen met ophoping van vocht en afvalstoffen in het spijsverteringsstelsel. Bij Bloedstase is de normale circulatie van Bloed verstoord. Bij een tekort aan Milt-Qi ontbreekt juist voldoende kracht om het Bloed goed binnen de bloedvaten te houden.
Ook langdurige ziekte of bloedverlies kan uiteindelijk leiden tot tekorten aan Qi, Bloed, Yin of Yang.
Een herkenbare combinatie van dergelijke klachten en symptomen wordt een TCM-patroon genoemd.
Hieronder staan de meest voorkomende patronen. Andere patronen zijn mogelijk en meerdere patronen kunnen tegelijkertijd voorkomen. U hoeft daarom niet alle genoemde symptomen van één patroon te hebben en u kunt zich in verschillende patronen herkennen. Het patroon wordt vastgesteld aan de hand van het totale klachtenbeeld.
Meest voorkomende TCM-patronen
Hitte in Maag en Darmen
Bij dit patroon is er volgens de TCM te veel Hitte in het spijsverteringsstelsel. Deze Hitte kan de bloedvaten beïnvloeden en ervoor zorgen dat Bloed gemakkelijker naar buiten treedt.
Veel voorkomende symptomen:
- rood tot donker bloed;
- brandende of pijnlijke buikklachten;
- zure reflux of brandend maagzuur;
- droge mond en dorst;
- constipatie of droge ontlasting;
- een warm gevoel;
- soms prikkelbaarheid.
Wanneer vooral de Maag betrokken is, kunnen maagpijn, sterke dorst, slechte adem en brandend maagzuur meer opvallen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: gastritis, maag- of darmzweren, refluxoesofagitis en bepaalde ontstekingsprocessen van het maag-darmkanaal.
Lever-Hitte die de Maag verstoort
Emotionele spanning en langdurige stagnatie van Lever-Qi kunnen volgens de TCM uiteindelijk Hitte veroorzaken. Deze Hitte kan de Maag beïnvloeden en de normale circulatie van Bloed verstoren.
Veel voorkomende symptomen:
- bloedverlies vanuit het maag-darmkanaal;
- maag- of bovenbuikpijn;
- klachten die verergeren bij stress;
- pijn of spanning onder de ribben;
- prikkelbaarheid;
- hoofdpijn;
- zure reflux of brandend maagzuur;
- dorst of een droge mond.
Dit patroon is vooral relevant wanneer maag-darmklachten duidelijk samenhangen met stress, frustratie of emotionele spanning.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: gastritis, refluxklachten en maag- of darmzweren waarbij stress een duidelijke rol speelt.
Damp-Hitte in de Darmen
Bij Damp-Hitte komen volgens de TCM twee processen samen: ophoping van vocht en een teveel aan Hitte. Hierdoor ontstaan vaak een combinatie van bloedverlies, slijm, afwijkende ontlasting en een zwaar of branderig gevoel.
Veel voorkomende symptomen:
- rood, donkerrood of paarsachtig bloed;
- bloed vermengd met de ontlasting;
- slijm bij de ontlasting;
- diarree of kleverige, moeilijk uit te scheiden ontlasting;
- sterk ruikende ontlasting;
- buikpijn of een opgeblazen gevoel;
- aandrang waarbij na de ontlasting het gevoel blijft dat de darm niet helemaal leeg is;
- branderigheid of pijn rond de anus.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: infectieuze colitis, inflammatoire darmziekten en sommige vormen van chronische darmontsteking.
Bloedstase
Bloedstase betekent binnen de Chinese geneeskunde dat de normale circulatie van Bloed plaatselijk verstoord is. Dit patroon ontstaat meestal bij langer bestaande klachten en gaat vaak samen met duidelijk gelokaliseerde pijn.
Veel voorkomende symptomen:
- donkerrood, paarsachtig of gestold bloed;
- bloed gemengd met de ontlasting;
- soms zwarte, teerachtige ontlasting;
- vaste of stekende buikpijn;
- pijn die duidelijk op één plaats zit;
- soms een voelbare verharding of massa;
- langdurige of steeds terugkerende klachten.
Bloedstase kan samengaan met andere patronen, bijvoorbeeld Hitte, Kou of Qi-leegte.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: chronische maag- of darmzweren, divertikelaandoeningen, poliepen en andere chronische aandoeningen waarbij lokaal weefsel of bloedvaten zijn aangedaan.
Milt-Qi-leegte
Binnen de TCM helpt de Milt niet alleen bij de spijsvertering, maar heeft zij ook de functie om het Bloed binnen de bloedvaten te houden. Wanneer de Milt-Qi langdurig verzwakt is, kan gemakkelijker chronisch of terugkerend bloedverlies ontstaan.
Veel voorkomende symptomen:
- kleine hoeveelheden terugkerend bloed;
- vaak donker of dof gekleurd bloed;
- losse of slecht gevormde ontlasting;
- vermoeidheid;
- bleekheid;
- weinig eetlust;
- opgeblazen gevoel;
- snel vol zitten;
- duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd;
- hartkloppingen bij inspanning.
Langdurig bloedverlies kan daarnaast tot een tekort aan Bloed leiden, waardoor vermoeidheid en bleekheid verder toenemen.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: chronische maag-darmproblemen met gering bloedverlies, sommige poliepen en aandoeningen waarbij chronisch bloedverlies of bloedarmoede optreedt.
Milt- en Maag-Yang-leegte
Dit is een verder gevorderde vorm van zwakte waarbij naast onvoldoende Qi ook onvoldoende verwarmende kracht aanwezig is. De klachten zijn daarom vaak chronisch en gaan duidelijk samen met Kou.
Veel voorkomende symptomen:
- terugkerend gering bloedverlies;
- bleek of donker bloed;
- losse ontlasting;
- doffe buikpijn;
- buikpijn die verbetert door warmte en druk;
- koude handen en voeten;
- snel koud hebben;
- weinig eetlust;
- uitgesproken vermoeidheid en zwakte.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: langdurige maag-darmaandoeningen waarbij chronisch bloedverlies samengaat met diarree, verminderde eetlust en algemene verzwakking.
Maag-Yin-leegte met Hitte
Yin staat binnen de TCM onder andere voor de voedende en bevochtigende aspecten van het lichaam. Wanneer het Yin van de Maag langdurig verzwakt raakt, ontstaat droogte en kan tegelijkertijd zogenaamde Leegte-Hitte optreden.
Dit patroon komt vooral voor bij langdurige klachten en kan ontstaan nadat andere vormen van Hitte het lichaam langere tijd hebben belast.
Veel voorkomende symptomen:
- terugkerend bloedverlies;
- zwarte, droge ontlasting of constipatie;
- langdurige zeurende of brandende maagklachten;
- droge mond en dorst;
- droge huid of slijmvliezen;
- warmtegevoel in de middag of avond;
- nachtzweten;
- prikkelbaarheid of slapeloosheid.
Voorbeelden van westerse aandoeningen: chronische gastritis, chronische maagzweren, refluxoesofagitis en andere langdurige aandoeningen van het bovenste maag-darmkanaal.
Prognose
De prognose hangt volledig af van de oorzaak van het bloedverlies. Een kleine hoeveelheid helderrood bloed door een bekende anale fissuur of aambei vraagt om een heel andere aanpak dan bloedverlies door een ontsteking, maagzweer of andere aandoening van het maag-darmkanaal.
Daarom staat bij onverklaard bloedverlies eerst een goede medische diagnose centraal. Wanneer aanvullende behandeling met acupunctuur of Chinese kruiden passend is, hangt het behandelverloop onder andere af van de oorzaak, de duur en hoeveelheid van het bloedverlies, het onderliggende TCM-patroon en de algemene gezondheid.
Acute of hevige bloedingen behoren niet tot een regulier acupunctuur- of kruidentraject en vereisen medische beoordeling.
Contact
Heeft u bloed in de ontlasting en is de oorzaak medisch onderzocht? Dan kan tijdens een intake worden bekeken of acupunctuur en/of Chinese kruidengeneeskunde aanvullend bij uw klachten kan passen.
De behandeling wordt afgestemd op de oorzaak van de klachten, eventuele reguliere behandeling en het onderliggende patroon volgens de Chinese geneeskunde.
Neem contact op of maak een afspraak.