Urinewegen en geslachtsorganen
Klachten van de urinewegen en geslachtsorganen kunnen uiteenlopen van vaak moeten plassen, urineverlies of pijn bij het plassen tot prostaatklachten, vaginale klachten en seksuele problemen. Sommige klachten ontstaan plotseling, terwijl andere geleidelijk ontwikkelen of regelmatig terugkeren. Ze kunnen invloed hebben op dagelijkse activiteiten, slaap, intimiteit en kwaliteit van leven.
De oorzaken verschillen sterk. Plasklachten kunnen bijvoorbeeld samenhangen met een urineweginfectie, een overactieve blaas, bekkenbodemproblemen of prostaatklachten. Bij genitale en seksuele klachten kunnen onder andere lichamelijke, hormonale en psychologische factoren een rol spelen.
Acupunctuur en Chinese kruidengeneeskunde kunnen bij verschillende urineweg-, genitale en seksuele klachten worden ingezet. De behandeling wordt afgestemd op de specifieke klacht, de mogelijke oorzaak en het onderliggende TCM-patroon.
Veelvoorkomende klachten
Klachten kunnen betrekking hebben op de urinewegen, mannelijke of vrouwelijke geslachtsorganen en de seksuele functie. Hieronder staan eerst de klachten en aandoeningen waarvoor een afzonderlijke pagina beschikbaar is of wordt uitgewerkt.
Urinewegen
- frequent urineren en urine-incontinentie;
- moeilijk urineren;
- pijnlijk urineren;
- troebele urine;
- nachtelijk plassen;
- sterke of plotselinge aandrang;
- moeite om urine op te houden;
- zwakke of onderbroken urinestraal;
- gevoel dat de blaas niet volledig leeg is;
- blaaspijn.
Mannelijke geslachtsorganen
- goedaardige prostaatvergroting (BPH);
- prostatitis (prostaatontsteking);
- erectiestoornissen;
- mannelijke vruchtbaarheidsproblemen;
- zwellingen en knobbels in het scrotum;
- verminderd libido;
- pijn in het genitale gebied;
- pijn tijdens of na het vrijen;
- bekkenpijn.
Vrouwelijke geslachtsorganen
- vaginale droogheid;
- vaginale jeuk;
- vaginale afscheiding;
- pijn tijdens of na het vrijen;
- verminderd libido;
- pijn in het genitale gebied;
- bekkenpijn.
De aard en oorzaak van deze klachten kunnen sterk verschillen. Op de afzonderlijke klachtpagina's leest u meer over mogelijke oorzaken, behandeling en wanneer verder medisch onderzoek belangrijk is.
Westerse aandoeningen
Klachten van de urinewegen en geslachtsorganen kunnen bij uiteenlopende aandoeningen voorkomen. Voorbeelden zijn:
- urineweginfectie en blaasontsteking;
- overactieve blaas;
- urine-incontinentie;
- interstitiële cystitis / blaaspijnsyndroom;
- goedaardige prostaatvergroting (BPH);
- prostatitis;
- erectiele disfunctie;
- varicocèle, hydrocele en andere zwellingen in het scrotum;
- vaginale aandoeningen en veranderingen van de slijmvliezen;
- bekkenbodemproblemen;
- chronische bekkenpijn;
- mannelijke vruchtbaarheidsproblemen.
Een medische diagnose kan belangrijke informatie geven over de oorzaak en behandeling. Nieuwe, hevige of onverklaarde klachten, bloed in de urine, koorts bij urinewegklachten of problemen om te kunnen plassen vragen om medische beoordeling. Een nieuwe knobbel of zwelling in of rond een zaadbal moet eveneens worden onderzocht.
Mogelijke oorzaken
Urineweg- en genitale klachten kunnen veel verschillende oorzaken hebben. Infecties en ontstekingen kunnen bijvoorbeeld pijn, branderigheid, afscheiding en frequente aandrang veroorzaken. Problemen met de bekkenbodem kunnen bijdragen aan urineverlies, moeilijk urineren, bekkenpijn en seksuele klachten.
Ook hormonale veranderingen, zwangerschap en bevalling, veroudering, neurologische aandoeningen, bepaalde medicijnen en aandoeningen van blaas, nieren of prostaat kunnen een rol spelen. Bij seksuele klachten kunnen daarnaast de bloedcirculatie, hormonen, medicatie, stress en andere psychologische factoren van invloed zijn. De oorspronkelijke pagina benoemt deze brede combinatie van mogelijke oorzaken al.
Welke factoren relevant zijn, verschilt sterk per klacht. Daarom wordt tijdens een consult gekeken naar het ontstaan en verloop van de klachten en naar andere lichamelijke en mentale factoren die mogelijk samenhangen met het klachtenbeeld.
Wat kan acupunctuur doen?
De acupunctuurbehandeling wordt afgestemd op de specifieke klacht en uw persoonlijke situatie. Bij terugkerende aandrang kunnen bijvoorbeeld andere behandelprincipes centraal staan dan bij urineverlies, chronische bekkenpijn, vaginale klachten of erectieproblemen.
Afhankelijk van de klacht kan acupunctuur gericht zijn op:
- een normale blaasfunctie ondersteunen;
- frequente of sterke aandrang verminderen;
- de controle over de blaas ondersteunen bij urineverlies;
- gemakkelijker urineren ondersteunen;
- pijn, irritatie en spanning in het bekkengebied verminderen;
- genitale klachten zoals pijn of ongemak verminderen;
- de seksuele functie ondersteunen;
- herstel en belastbaarheid ondersteunen bij langdurige klachten.
De precieze behandeling wordt mede bepaald door het onderliggende TCM-patroon. Op de afzonderlijke klachtpagina's wordt dit uitgebreider besproken.
Wat kan Chinese kruidengeneeskunde doen?
Chinese kruidengeneeskunde kan bij verschillende urineweg-, genitale en seksuele klachten worden ingezet. De kruiden worden afgestemd op de specifieke klachten en het onderliggende TCM-patroon. Daardoor kunnen twee mensen met dezelfde westerse diagnose een verschillende kruidenbehandeling krijgen.
Afhankelijk van het klachtenbeeld kan Chinese kruidengeneeskunde gericht zijn op:
- de blaas- en urinewegfunctie ondersteunen;
- frequente aandrang of urineverlies verminderen;
- terugkerende urinewegklachten verminderen;
- pijn, irritatie of ander ongemak verminderen;
- de vochthuishouding ondersteunen;
- vaginale en andere genitale klachten behandelen;
- de seksuele functie ondersteunen;
- het lichaam versterken wanneer langdurige klachten samengaan met vermoeidheid of algemene zwakte.
Chinese kruiden kunnen dagelijks tussen behandelingen door worden gebruikt. De behandeling van bijvoorbeeld acute urinewegklachten verschilt daarbij sterk van die van chronische plas-, genitale of seksuele klachten.
Hoe kijkt de Chinese geneeskunde naar urineweg- en genitale klachten?
Binnen de Chinese geneeskunde wordt niet alleen gekeken naar de naam van een klacht of aandoening. Belangrijk is ook hoe de klacht zich uit. Bij urinewegklachten wordt bijvoorbeeld gekeken naar hoe vaak iemand plast, hoeveel urine er komt, de kleur en helderheid van de urine, eventuele aandrang of urineverlies en of er pijn of branderigheid aanwezig is. Bij genitale en seksuele klachten worden onder andere droogheid, afscheiding, pijn, libido en het verloop van de klachten meegenomen. De bestaande pagina gebruikt ditzelfde totaalbeeld als uitgangspunt.
Voor deze klachten zijn vooral de TCM-orgaansystemen Nier, Blaas, Milt en Lever belangrijk.
De Nier wordt binnen TCM onder andere gekoppeld aan de regulatie van lichaamsvloeistoffen, urinewegen, voortplanting, seksuele functie en veranderingen gedurende het leven. De Blaas speelt een belangrijke rol bij het opslaan en uitscheiden van urine.
De Milt is betrokken bij de verwerking en verdeling van vocht en bij het ondersteunen en vasthouden van lichaamsfuncties. Een verzwakking hiervan kan bijvoorbeeld samengaan met vochtophoping, urineverlies of een zwaar en zakkend gevoel.
De Lever wordt gekoppeld aan de vrije beweging van Qi. Wanneer deze doorstroming wordt belemmerd, kunnen spanning en stress invloed hebben op de blaasfunctie, het bekkengebied en de seksuele functie.
Daarnaast worden begrippen zoals Damp, Hitte, Yin, Yang, Qi en Bloed gebruikt om verschillende klachtenbeelden van elkaar te onderscheiden. Zo kan Damp zich zowel uiten in urinewegklachten als in genitale klachten, terwijl een tekort aan Nier-Yin bijvoorbeeld kan samengaan met droogte en warmteverschijnselen.
Wat is een TCM-orgaansysteem?
Een TCM-orgaansysteem beschrijft een groep samenhangende lichaamsfuncties en is breder dan alleen het anatomische orgaan met dezelfde naam. Lees meer bij TCM Basisinformatie.
Wat is een TCM-patroon?
Een TCM-patroon is een herkenbare combinatie van klachten en lichamelijke kenmerken die aangeeft welke disbalans waarschijnlijk aan de klachten bijdraagt. Lees meer bij TCM Basisinformatie.
Hieronder worden alleen enkele veelvoorkomende patronen besproken. Andere patronen zijn mogelijk en meerdere patronen kunnen tegelijkertijd voorkomen. Daardoor kunt u zich in verschillende beschrijvingen herkennen. Ook hoeft iemand met een bepaald patroon niet alle genoemde symptomen te hebben. Het patroon wordt vastgesteld op basis van het totale klachtenbeeld.
Op de afzonderlijke klachtpagina's worden de relevante patronen uitgebreider besproken.
Veelvoorkomende TCM-patronen
Damp(-Hitte)
Korte uitleg
Damp wordt binnen de Chinese geneeskunde gebruikt voor een ophoping van vocht die de normale lichaamsfuncties kan belemmeren. Wanneer daarbij ook duidelijke tekenen van warmte of irritatie aanwezig zijn, wordt gesproken van Damp-Hitte.
Afhankelijk van waar Damp zich manifesteert, kunnen zowel urinewegklachten als genitale klachten ontstaan. Damp zonder duidelijke Hitte geeft eerder een zwaar, vochtig of chronisch klachtenbeeld. Bij Damp-Hitte staan irritatie, branderigheid, roodheid of een sterkere geur vaker op de voorgrond.
Veel voorkomende symptomen
- frequent of dringend moeten plassen;
- troebele urine;
- druk of een zwaar gevoel in de onderbuik of het bekken;
- vaginale afscheiding;
- jeuk, irritatie of een zwaar gevoel rond de geslachtsorganen;
- bij Damp-Hitte: branderig of pijnlijk urineren;
- bij Damp-Hitte: donkere of sterk ruikende urine;
- bij Damp-Hitte: warmte of roodheid rond de geslachtsorganen;
- bij Damp-Hitte kan vaginale afscheiding bijvoorbeeld geler of sterker ruikend zijn;
- soms een zwaar gevoel in het lichaam of spijsverteringsklachten.
Nier-Qi-leegte
Korte uitleg
Nier-Qi speelt binnen TCM een belangrijke rol bij het reguleren en vasthouden van urine. Wanneer deze functie verzwakt is, kan de controle over de Blaas verminderen.
Veel voorkomende symptomen
- frequent urineren;
- nachtelijk plassen;
- urineverlies;
- sterke aandrang en moeite om urine op te houden;
- zwakkere urinestroom;
- nadruppelen;
- vermoeidheid;
- zwakte of een zeurend gevoel in de onderrug;
- klachten die duidelijker worden bij vermoeidheid of lichamelijke belasting.
Nier-Yang-leegte
Korte uitleg
Yang beschrijft binnen TCM onder andere verwarmende en activerende functies. Wanneer Nier-Yang verzwakt is, kunnen urineweg- en seksuele klachten samengaan met duidelijke koude en algemene vermindering van energie.
Veel voorkomende symptomen
- frequent urineren;
- veel heldere urine;
- vaak 's nachts moeten plassen;
- urineverlies of verminderde controle over de Blaas;
- een zwakke urinestroom;
- verminderd libido;
- erectieproblemen;
- seksuele klachten die samengaan met koude en vermoeidheid;
- kouwelijkheid en koude handen en voeten;
- vermoeidheid;
- zwakke of pijnlijke onderrug en knieën.
Nier-Yin-leegte
Korte uitleg
Nier-Yin vertegenwoordigt binnen TCM de voedende, bevochtigende en verkoelende functies van het Nier-systeem. Wanneer Nier-Yin onvoldoende is, kunnen droogte en relatieve Hitte ontstaan.
Dit patroon kan zowel urinewegklachten als seksuele en genitale klachten geven en wordt onder andere gezien bij klachten rond en na de menopauze.
Veel voorkomende symptomen
- vaginale droogheid;
- droogheid of gevoeligheid van de slijmvliezen;
- pijn of ongemak tijdens het vrijen door droogheid;
- frequent urineren of lichte irritatie van de urinewegen;
- verminderd libido kan voorkomen;
- droge mond of keel;
- warmtegevoel in de avond of nacht;
- warme handpalmen en voetzolen;
- opvliegers of nachtzweten;
- rusteloosheid of slecht slapen;
- zwakke of pijnlijke onderrug en knieën.
Milt-Qi-leegte
Korte uitleg
De Milt speelt binnen TCM een belangrijke rol bij het verwerken en verdelen van voeding en lichaamsvloeistoffen. Milt-Qi helpt daarnaast bij het ondersteunen en op zijn plaats houden van weefsels en lichaamsfuncties.
Wanneer Milt-Qi verzwakt is, kunnen vochtophoping, onvoldoende controle en een zwaar of zakkend gevoel ontstaan.
Veel voorkomende symptomen
- urineverlies, vooral bij vermoeidheid of inspanning;
- moeite met plassen wanneer u vermoeid bent;
- zwaar of zakkend gevoel in de onderbuik of het bekken;
- verzakkingsklachten;
- vaginale afscheiding, vooral wanneer deze samengaat met andere tekenen van Damp;
- vocht vasthouden;
- vermoeidheid en weinig energie;
- weinig eetlust;
- opgeblazen buik;
- losse ontlasting.
Lever-Qi-stagnatie
Korte uitleg
De Lever wordt binnen TCM verbonden met de vrije doorstroming van Qi. Wanneer deze beweging wordt belemmerd, kunnen spanning en stress invloed hebben op de blaas, het bekkengebied en de seksuele functie.
Kenmerkend is dat de klachten vaak wisselen met emotionele spanning of stress.
Veel voorkomende symptomen
- spanning of pijn in de onderbuik of het bekkengebied;
- moeite met plassen die verergert tijdens spanning;
- sterke aandrang die wisselt met stress;
- gespannen bekkenbodem of andere gespannen spieren;
- pijn of ongemak rond de geslachtsorganen;
- seksuele klachten die duidelijk samenhangen met spanning;
- erectieproblemen die vooral tijdens stress optreden;
- verminderd libido bij spanning;
- pijn tijdens of na het vrijen;
- bij vrouwen eventueel bekken- of genitale klachten die rond de menstruatie verergeren;
- prikkelbaarheid, frustratie of moeite met ontspannen.
Deze patronen geven een algemeen beeld van hoe uiteenlopende urineweg-, genitale en seksuele klachten binnen TCM toch overlap kunnen hebben. Zo kan Damp zowel bij plasproblemen als bij vaginale afscheiding voorkomen, terwijl Nier-Yin-leegte bijvoorbeeld zowel urinewegirritatie als vaginale droogheid kan geven.
Welke patronen vooral relevant zijn, verschilt per klacht. Op de afzonderlijke Niveau 3-pagina's worden daarom meer en specifiekere patronen besproken.
Een persoonlijke behandeling
Welke behandeling passend is, hangt af van de specifieke klacht, de oorzaak, hoe lang de klachten bestaan en het totale klachtenbeeld. Een acute urinewegklacht vraagt bijvoorbeeld een andere aanpak dan langdurige incontinentie, prostaatklachten, vaginale droogheid of seksuele klachten.
Tijdens het behandeltraject wordt gekeken hoe de klachten veranderen en wordt de behandeling waar nodig aangepast. Bij langdurige of complexe klachten is doorgaans meer tijd nodig dan bij recent ontstane klachten.
Op de afzonderlijke klachtpagina's leest u uitgebreider over het te verwachten behandelverloop bij een specifieke klacht of aandoening.
Medische veiligheid
Urineweg- en genitale klachten zijn vaak goed te onderzoeken en behandelen, maar sommige symptomen vragen om medische beoordeling.
Neem contact op met de huisarts bij onder andere:
- bloed in de urine;
- koorts of koude rillingen bij urinewegklachten;
- hevige pijn in de zij, onderbuik, het bekken of de geslachtsorganen;
- plotseling niet of nauwelijks meer kunnen plassen;
- nieuwe neurologische verschijnselen in combinatie met plasproblemen;
- een nieuwe of onverklaarde knobbel of zwelling in of rond een zaadbal;
- plotselinge hevige pijn in een zaadbal;
- aanhoudende of duidelijk toenemende klachten zonder bekende oorzaak.
Welke medische beoordeling nodig is, hangt af van de specifieke klacht.
Contact
Heeft u last van klachten van de urinewegen of geslachtsorganen en wilt u weten of acupunctuur en/of Chinese kruidengeneeskunde bij uw klachten kan passen? Tijdens een eerste consult bespreken we de specifieke klachten, het verloop, uw medische voorgeschiedenis en andere relevante lichamelijke en mentale symptomen.
Op basis van het totale klachtenbeeld wordt bekeken welk TCM-patroon waarschijnlijk op de voorgrond staat en welke behandeling daarbij past.